BANKLARNING VAKILLIK HISOBVARAQLARI OCHILISHI VA YURITILISHI VA ELEKTRON TO‘LOV TIZIMI
Keywords:
vakillik hisobvarag‘i, Nostro, Vostro, elektron to‘lov tizimi, Markaziy bank, HKM, ABM, banklararo hisob-kitoblar, RTGS, kiberxavfsizlik, overdraft, elektron raqamli imzo.Abstract
Mazkur ishda banklarning vakillik hisobvaraqlari va banklararo elektron to‘lov tizimining iqtisodiy mohiyati, huquqiy asoslari hamda amaliy ahamiyati tahlil qilingan. Nostro va Vostro tamoyillari asosida yuritiladigan hisobvaraqlar orqali real vaqt rejimida hisob-kitoblar amalga oshirilishi, tizimning barqarorligi va xavfsizligi yoritilgan. Shuningdek, raqamli transformatsiya, Open Banking va kiberxavfsizlik yo‘nalishlaridagi dolzarb vazifalar hamda takliflar keltirilgan.
References
1. Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida”gi Qonuni (11.11.2019-y., OʻRQ-582).
2. Oʻzbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuni (05.11.2019-y., OʻRQ-580).
3. Oʻzbekiston Respublikasining “Toʻlovlar va toʻlov tizimlari toʻgʻrisida”gi Qonuni (01.11.2019-y., OʻRQ-578).
4. “Markaziy bankning banklararo toʻlov tizimi orqali elektron toʻlovlarni amalga oshirish tartibi toʻgʻrisida”gi Nizom (1545-sonli, 31.01.2024-yildagi 1545-6-sonli oʻzgartirishlar bilan).
5. “Bank hisobvaraqlarini ochish, yuritish va yopish tartibi toʻgʻrisida”gi Yoʻriqnoma (08.02.2023-yildagi 3420-sonli qaror bilan tasdiqlangan).
6. Omonov A.A., Qoraliyev T.M. “Banklarda buxgalteriya hisobi” (Darslik, Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2014).
7. Central Bank of the Republic of Uzbekistan. "Financial Stability Report" for the first half of 2025.
8. Markaziy bank “CERT-CBU” kiberxavfsizlik markazining 2024-yilda amalga oshirilgan ishlar boʻyicha hisoboti.
9. LEX.UZ – Oʻzbekiston Respublikasi Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi.
10. Spot.uz – "Oʻzbekiston bank sektorida 2025-yilgi raqamli transformatsiya va texnologik trendlar" tahliliy materiali.
