Новости образования: исследование в XXI веке
Журнал «Новости образования: исследование в XXI веке» освещает сферу духовно-просветительского мышления человека, общественно-политическую жизнь человека, институты гражданского общества, глобальные проблемы, проблемы образования, новые технологии, производимые сегодня, реформирование системы образования и публикуются научные статьи, посвященные открытому научно-популярному анализу. Журнал предназначен для студентов, магистров, профессиональных ученых и исследователей, преподавателей вузов. В издании публикуются статьи проблемного и научно-практического характера. Основные отличия журнала «Новости образования: исследование XXI в веке.»: ✔️ Обзор – в течение трех дней с момента подачи заявки на публикацию. ✔️ Номер журнала будет опубликован на сайте через 5 дней после окончания приема статей. ✔️ Журнал «Новости преподавания» включен в список рекомендуемых научных изданий для публикации основных научных результатов докторских диссертаций.
MILLIY LIBOSLARNING XALQ MADANIYATIDAGI O‘RNI
Mazkur maqolada milliy liboslarning xalq madaniyatidagi o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda milliy liboslar xalqning moddiy va ma’naviy madaniyatining muhim tarkibiy qismi sifatida ko‘rib chiqilib, ularning shakllanish omillari, ramziy mazmuni hamda ijtimoiy-madaniy funksiyalari yoritiladi. Ilmiy adabiyotlar tahlili asosida milliy liboslarning milliy identitetni shakllantirishdagi ahamiyati ochib beriladi. Shuningdek, tadqiqot jarayonida milliy liboslarning tarbiyaviy imkoniyatlari aniqlanib, ularni ta’lim va madaniy-ma’rifiy jarayonlarga integratsiya qilish masalalari asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari milliy liboslarning zamonaviy jamiyat hayotidagi ahamiyati ortib borayotganini ko‘rsatadi hamda milliy madaniy merosni asrash va rivojlantirishga oid ilmiy-amaliy xulosalarni shakllantirishga xizmat qiladi.
milliy liboslar, xalq madaniyati, milliy identitet, madaniy meros, ramziy mazmun, estetik qadriyatlar, tarbiyaviy ahamiyat, globallashuv
PEDAGOGLARDA ZAMONAVIY KOʻNIKMALARNI RIVOJLANTIRISH NAZARIYALARI
Ushbu maqolada o‘qituvchilar mustaqil, ijodkor, faol, tashabbuskor, foyda olishga qodir, gʻoyalarni taklif qilish va ishlab chiqish, noanʼanaviy yechimlarni topish bo‘yicha ma’lumotlar beriladi. Buni oʻqitishning shaxsga yoʻnaltirilgan yondashuvsiz amalga oshirish mumkin emas.
tashabbuskor, kreativ, tendensiya, konstruktiv, integrativ.
QIZAMIQ KASALLIGIDA EMLANISH TAHLILI VA SAMARADORLIGI.
Mavzuning dolzarbligi. Qizamiq – viruslar keltirib chiqaradigan, yuqori kontagioz yuqumli kasallikdir. Dunyo miqyosida, ushbu infeksiyaga qarshi xavfsiz va samarali vaksinalar mavjudligiga qaramay, xanuzga qadar mazkur kasallik bolalar o’limining asosiy sabablaridan biri bo’lib qolmoqda. Qizamiqdan o’lim xolatlarining 95% dan ko‘prog’i aholisi kam daromadli va zaif infrastrukturaga ega mamlakatlarda qayd etilmoda.
Qizamiqning og’ir ko‘rinishlari aksariyat to‘yib ovqatlanmaydigan, ayniqsa, ovqat tarkibida A vitamini yetishmaydigan bolalarda hamda zich (tiqilinch) sharoitda yashovchi, shuningdek, OIV infeksiyasi yoki boshqa kasalliklar oqibatida immun tizimi zaiflashib qolgan shaxislar o’rtasida kuzatiladi.
ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Ushbu maqolada kasb-hunar va oliy ta’lim muassasalarida maxsus fanlarni o‘qitish jarayonida zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo‘llashning nazariy asoslari, amaliy mexanizmlari hamda o‘quv jarayoniga ta’siri yoritilgan. Interfaol metodlar, raqamli resurslar, kompetensiyaga asoslangan yondashuvlar va STEAM ta’lim texnologiyalarining afzalliklari ilmiy asosda tahlil qilinadi.
maxsus fanlar, metodika, pedagogik texnologiya, kompetensiya, STEAM, interfaol metodlar, raqamli ta’lim.
YOSHLAR DUNYOQARASHINI SHAKLLANTIRISHDA MILLIY G‘OYANING FALSAFIY AHAMIYATI
Ushbu maqolada yoshlar dunyoqarashini shakllantirish jarayonida milliy g‘oyaning falsafiy ahamiyati IMRAD tamoyillari asosida tahlil qilinadi. Kirish qismida muammo dolzarbligi, milliy g‘oyaning ma’naviy-me’yoriy, kognitiv va kommunikativ funksiyalari ochib beriladi. Metodlar bo‘limida hermenevtik va kontent-tahlil, ijtimoiy-kognitiv yondashuv hamda identitet shakllanishi nazariyalari integratsiyasi bayon etiladi. Natijalarda milliy g‘oyaning mazmuniy yadrosi, qadriyatlar klasteri, ijtimoiy ta’limiy muhitdagi qo‘llanilish mexanizmlari hamda muloqot va hamkorlik orqali singdirishning samarali yo‘llari konseptual model ko‘rinishida keltiriladi. Munozara qismida Deweyning tajriba orqali o‘rganish g‘oyalari, Berger va Lyukmannning ijtimoiy konstruksionizmi, Bandura ijtimoiy-kognitiv modeli hamda Eriksonning identitet nazariyasi bilan uyg‘unlik va tafovutlar ko‘rsatiladi; milliy g‘oyani dogmatizmdan xoli, ochiq-muloqot va tanqidiy tafakkur bilan uyg‘unlashtirish zarurligi asoslanadi. Xulosa qismida ta’lim mazmuni, o‘qituvchi kompetensiyalari, mediamadaniyat va yoshlar tashabbuslari kesimida amaliy tavsiyalar beriladi. Maqola nazariy dalillarni mahalliy manbalar hamda xalqaro klassik adabiyotlar bilan uyg‘un holda yoritadi va yoshlar dunyoqarashini barqaror, mas’uliyatli hamda innovatsion ruhda shakllantirishga xizmat qiluvchi falsafiy-metodik yo‘nalishlarni taklif etadi.
milliy g‘oya, dunyoqarash, ma’naviyat, identitet, ijtimoiy konstruksiya, ijtimoiy-kognitiv yondashuv, kommunikativ harakat, ta’lim falsafasi, yoshlar.
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR YORDAMIDA VATANPARVARLIK TARBIYASINI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada raqamli texnologiyalar yordamida vatanparvarlik tarbiyasini rivojlantirish masalasi ilmiy asosda o‘rganiladi. Tadqiqotda pedagogik adabiyotlar tahlili, eksperimental metod, so‘rovnoma, intervyu va kuzatuv usullari qo‘llanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, virtual ekskursiyalar, interaktiv darslar, multimedia loyihalar va pedagogik o‘yinlar o‘quvchilarda milliy qadriyatlar va vatanparvarlik ruhini shakllantirishda samarali vosita sifatida xizmat qiladi. Shu bilan birga, raqamli texnologiyalar pedagogik jarayonda individual yondashuvni kuchaytirib, yoshlarning faolligi va ijodkorligini oshiradi. Tadqiqot natijalari maktab va oliy ta’lim muassasalarida vatanparvarlik tarbiyasini zamonaviy pedagogik usullar yordamida rivojlantirishga ilmiy asos yaratadi.
Raqamli texnologiyalar, vatanparvarlik tarbiyasi, pedagogik jarayon, interaktiv darslar, milliy qadriyatlar, multimedia resurslar.
: To‘xtanazarov Ilhomjon Ibragimjanovich
Farg‘ona davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti kursantlari
Ushbu maqolada regressiya tushunchasi va uning turlari, shuningdek, statistik tahlil va ma’lumotlar modellashtirishdagi roli ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Chiziqli, ko‘p o‘zgaruvchili, polinomial va logistik regressiya kabi turlar, ularning matematik ifodalari va amaliy qo‘llanilishi yoritiladi. Maqolada regressiya usullarining statistik prognozlash, qaror qabul qilish va ilmiy tadqiqotlarda ahamiyati ko‘rsatiladi.
Regressiya, chiziqli regressiya, polinomial regressiya, logistik regressiya, ko‘p o‘zgaruvchili regressiya, og‘irlik koeffitsiyenti, prediktsiya, statistik tahlil, ma’lumotlarni modellashtirish, matematik model, prognozlash.
PEDIATRIYADA YALLIGʻLANISH JARAYONLARI PATOGENEZI VA KLINIK AHAMIYATI
Mazkur maqolada pediatriya amaliyotida uchraydigan yalligʻlanish jarayonlarining kelib chiqish sabablari, patogenezi, klinik kechishi va davolash tamoyillari ilmiy asosda tahlil qilingan. Bolalarda immun tizimining yetilmaganligi yalligʻlanishning o‘tkir va og‘ir kechishiga sabab bo‘lishi, o‘tkir infeksion hamda autoimmun yallig‘lanishlar patofiziologiyasi yoritilgan. Tadqiqot yalligʻlanish jarayonlari diagnostikasi va profilaktikasining dolzarbligini asoslaydi.
pediatriya, yallig‘lanish, immunitet, infeksiya, mediatorlar, yallig‘lanish patogenezi.
SUN’IY INTELLEKT VA UNING ASOSIY TUSHUNCHALARI
Ushbu maqolada sun’iy intellekt tushunchasi, uning shakllanish tarixi, asosiy yo‘nalishlari va zamonaviy axborot texnologiyalaridagi o‘rni yoritiladi. Sun’iy intellektning nazariy asoslari, mashinaviy o‘rganish, chuqur o‘rganish, sun’iy neyron tarmoqlar kabi muhim tushunchalar ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda sun’iy intellekt texnologiyalarining ta’lim, sanoat va kundalik hayotdagi ahamiyati ochib beriladi hamda uning rivojlanish istiqbollari ko‘rsatib o‘tiladi.
sun’iy intellekt, mashinaviy o‘rganish, chuqur o‘rganish, algoritm, sun’iy neyron tarmoq, axborot texnologiyalari.
NEYRON TARMOQLARIDA FAOLLASHTIRISH FUNKSIYALARINING TAQQOSIY TAHLILI: SIGMOID, TANH VA RELU FUNKSIYALARINING NAZARIY VA AMALIY JIHATLARI
Ushbu maqola neyron tarmoqlardagi faollashtirish funksiyalarining keng qamrovli tadqiqotiga bag'ishlangan bo'lib, sigmoid funksiya, giperbolik tangens va to'g'rilangan chiziqli birlikka alohida e'tibor qaratilgan. Ish har bir faollashtirish funksiyasining matematik asoslarini ochib beradi, ularning hisoblash xususiyatlarini tahlil qiladi va zamonaviy chuqur o'rganish arxitekturalarida amaliy qo'llanilishini o'rganadi. Yo'qolib borayotgan gradient muammosi, hisoblash samaradorligi va turli faollashtirish funksiyalarining ma'lumotlardagi nochiziqli bog'liqliklarni modellashtirish qobiliyatiga alohida e'tibor beriladi. Tadqiqot faollashtirish funksiyasini tanlash yaqinlashish tezligi, model aniqligi va neyron tarmoqning umumiy ishlashiga sezilarli ta'sir ko'rsatishini ko'rsatadi. Tahlil natijalari har bir funksiyaning turli mashinali o'rganish vazifalarida, jumladan, tasvirlarni tasniflash, tabiiy tilni qayta ishlash va naqshlarni tanishda afzalliklari va cheklovlarini ko'rsatadi. Ish sun'iy intellekt sohasidagi tadqiqotchilar va amaliyotchilar uchun hal qilinayotgan muammoning o'ziga xosligi va neyron tarmoq arxitekturasiga qarab faollashtirish funksiyalarini optimal tanlash bo'yicha amaliy tavsiyalar beradi.
faollashtirish funksiyalari, neyron tarmoqlar, sigmoid funksiya, giperbolik tangens, to'g'rilangan chiziqli birlik, chuqur o'rganish, gradient tushish, yo'qolib borayotgan gradient muammosi
SUN’IY INTELLEKTNING IQTISODIY FAROVONLIKKA TA’SIRI HAMDA AHOLI DAROMADLARINI OSHIRISHNING YANGI MEXANIZMLARI
Ushbu maqolada raqamli va transformatsiya davrida sun’iy intellekt (SI) ning mehnat bozoriga va balki iqtisodiyot sohasida paydo bo‘lishi bir nechta ijobiy ta’sirlar va mehnat unumdorligini ,aholi daromadini ijobiy tarzda o‘sishiga sabab bo‘ldi.Jumladan,iqtisodiyot sohasida daromadlarning nomutanosib taqsimlanishiga va transfotmasiya davrida iqtisodiy tengsizlikning yanad a chuqurlashiga sabab bo‘lmoqda.Mehnat bozorida SI texnologiyalarining jadal rivojlanishi oqibatida bir nechta kasblarni yo‘qolishiga sabab bo‘di va mehnat bozorida yuqori malakali kadrlar uchun katta miqdorda ehtiyoj sezib kelmoqda.Rivojlangan va iqtisodiyot daromadi bo‘yicha yuqori bo‘lgan mamlakatlarda SI texnologiyalari ko‘plab ijobiy o‘zgarishlarga sabab bo‘di lekin rivojlanayotgan va rivojlanishi past bo‘lgan mamlakatlarda texnologik imkoniyatlardan yetarlicha foydalana olmasligi natijasida ancha ortga qolib ketilayotgani kuzatilmoqda.Ushbu salbiy oqibatlarni ijobiy tarzda yechim toppish maqsadida ushbu maqolada bir qator yechimlar,jumladan xodimlarni qayta o‘qitish va malakasini oshirish maqsadida bir nechta dasturlarni joriy etish,SI texnologiyalardan olinadigan daromadlar uchun qayta taqsimlashga qaratilgan soliqni joriy etish va SI texnologiyalaridan yuqori darajada foydalanish uchun rivojlangan mamlakatlar bilan hamkorlik qilish va aloqalarni kuchaytirish taklif qilinadi.
sun’iy intellekt texnologiyalari,aholi daromadi,trening dasturlar,rivojlangan mamlakatlar,mehnat daromadlar ulushi,trening dasturlar,xodimlar,mehnat bozori,soliq,raqobat.
HOW TO TEACH SPEAKING SKILLS EFFECTIVELY IN ENGLISH LANGUAGE TEACHING IN UZBEKISTAN
This article is about effective methods of teaching speaking skills in English language classrooms in Uzbekistan. Speaking is argued one of the most challenging skills for learners due to limited exposure to English outside the classroom, fear of making mistakes, and lack of communicative practice. The article highlights common problems faced by Uzbek learners and suggests practical strategies, communicative activities, and teacher roles that can help improve students’ speaking competence.
Speaking skills, English language teaching, communicative approach, Uzbekistan, EFL learners, interaction, face to face, shadowing;
КЛИНИЧЕСКОЕ МЫШЛЕНИЕ КАК ЦЕЛЬ И РЕЗУЛЬТАТ ИНТЕГРАТИВНОГО ОБУЧЕНИЯ ПЕДИАТРИИ
Подготовка будущего педиатра немыслима без умения мыслить клинически: сопоставлять симптомы, видеть причинно-следственные связи и принимать обоснованные решения. Это умение не формируется только на лекциях, поэтому обучение всё чаще строится на сочетании разных дисциплин и практических элементов. Объединение базовых знаний (анатомии, физиологии, биохимии, фармакологии) с реальными клиническими ситуациями помогает студентам не просто запоминать факты, а использовать их в контексте конкретного случая. Разбор историй болезни, обсуждение ошибок, решение кейсов, работа с симуляторами и клиническими алгоритмами постепенно формируют самостоятельное диагностическое мышление. В итоге клиническое мышление становится не только конечной целью обучения, но и результатом постоянной интеграции теории и практики в образовательном процессе педиатрии.
клиническое мышление; обучение педиатрии; клинические случаи; интеграция дисциплин; практическая подготовка; профессиональные навыки врача.
PYTHON DASTURLASH TILI: ASOSIY TUSHUNCHALAR
Python dasturlash tili bugungi kunda dunyodagi eng ommabop va keng tarqalgan dasturlash tillaridan biridir. Uning qisqa va aniq sintaksisi, qulay imkoniyatlari hamda kuchli kutubxonalari Python’ni o‘rganish va undan foydalanish uchun keng imkoniyatlar yaratadi. Bu tilda dasturlash oson va mazmunli, hamda uni yangi boshlayotganlar ham tez o‘zlashtira oladi. Quyida Python dasturlash tilining asosiy tushunchalari, sintaksisi, uning dasturlashdagi o‘rni va ahamiyati haqida batafsil ma’lumot beriladi.
Python, dasturlash tili, o‘zgaruvchilar, sikllar, shart operatorlari, funksiyalar, massivlar, satrlar, ma’lumotlar tuzilmalari, obyektga yo‘naltirilgan dasturlash.
INKLYUZIV TA’LIMDA MUSIQA DARSLARINING O‘ZIGA XOSLIGI
Ushbu maqola inklyuziv ta’lim muhitida musiqa darslarining o‘ziga xos xususiyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada inklyuziv ta’lim tushunchasi, musiqa ta’limining pedagogik ahamiyati va uning o‘quvchilarning ijtimoiy, emotsional va ijodiy rivojlanishidagi roli tahlil qilinadi. Shuningdek, inklyuziv musiqa darslarini tashkil etishda pedagogik va metodik yondashuvlar, individual va guruh ishlarini uyg‘unlashtirish, multisensorli va interaktiv usullarni qo‘llash imkoniyatlari muhokama qilinadi. Maqola o‘quv jarayonida qiyinchiliklarni aniqlash va ularni samarali hal etish bo‘yicha tavsiyalar beradi.
inklyuziv ta’lim, musiqa darsi, pedagogik yondashuv, metodik asoslar, differensial ta’lim, multisensorli metodlar, ijtimoiy va emotsional rivojlanish, interaktiv mashg‘ulotlar.
INKLYUZIV TA’LIM SHAROITIDA MUSIQA DARSLARINI TASHKIL ETISHNING PEDAGOGIK-METODIK ASOSLARI
inklyuziv ta’lim, musiqa darsi, pedagogik-metodik asoslar, maxsus ehtiyojli bolalar, differensial yondashuv, moslashtirilgan ta’lim, multimodal metodlar, individual rivojlanish, sensor integratsiya, kommunikativ ko‘nikmalar, motivatsiya, pedagog kompetensiyasi, hamkorlikda o‘qitish, diagnostika, monitoring.
KRIVOSHIP-SHATUN MEXANIZMINI QISMLARGA AJRATISH VA YIG’ISH
Ushbu maqolada krivoship-shatun mexanizmining umumiy tuzilishi, ularning turlari, qismlari, vazifalari va krivoship-shatun mexanizmiga texnik xizmat ko‘rsatish ishlari, TXK rejasiga asoslanib bajariladigan ishlar ularning sabablari va bartaraf etish yo‘llari xususidagi fikrlar ifoda etilgan.
Krivoship-shatun mexanizmi, sildrlar bloki, silindrlar blokinng kallagi, porshen, porshen barmog’i, porshen xalqalari, shatun, tirsakli val, maxovik, tirsakli valning o‘zak va shatun podshipniklari.
“SOVITISH TIZIMINI TA’MIRLASH VA ULARGA SERVIS XIZMAT KO‘RSATISH” MAVZUSI BO‘YICHA FORISH TUMAN POLITEXNIKUMIDA 2025-YIL 28-NOYABR KUNI O‘QITUVCH PEDAGOGLAR O‘RTASIDA O‘TKAZILGAN MASTER KLASS SEMINAR-TRENING MASHG‘ULOTI
ushbu maqolada avtomobil dvigatellarining tizimini umumiy tuzilishi, ularning turlari, qismlari, vazifalari va sovitish tizimiga texnik xizmat ko‘rsatish (TXK) ishlari, TXK rejasiga asoslanib bajariladigan ishlar, sovitish tizimining texnik tavsifi hamda ularda uchraydigan nosozliklar, ularning sabablari va bartaraf etish yo‘llari xususidagi fikrlar ifoda etilgan.
Sovitish tizimi, sovitish suyuqligi, radiator, parrak, termostat, suv ko‘lagi, birlashtiruvchi naychalar, nazorat-o‘lchov asboblari.
ENHANCEMENT OF PHYSICAL QUALITIES IN ATHLETICS TRAINING: A CONCEPTUAL AND METHODOLOGICAL OVERVIEW
The article examines the development of physical abilities in school students involved in athletics during regular training sessions conducted in a school setting. The study evaluated the effectiveness of systematic use of a set of special exercises, including circuit training, non-traditional drills associated with rotational accelerations, innovative instructional methods, and movement games. The findings indicate that consistent and targeted application of these training tools contributes to improvements in students’ general and sport-specific physical preparedness.
athletics; circuit training; assessment of functional status; training process; long-term training; initial training stage; general physical training; traditional and non-traditional methods; general endurance; strength; agility; flexibility; speed-strength.
ORGANIZING ADAPTED PHYSICAL EDUCATION FOR CHILDREN WITH VISUAL IMPAIRMENTS IN SCHOOL SETTINGS
This article outlines practical, evidence-informed approaches to organizing adapted physical education (APE) for children with visual impairments in school contexts. The core objective is to ensure safe, inclusive participation while developing motor skills, physical fitness, and social competence through structured lesson design, environmental adaptation, multi-sensory instruction, and individualized progression. The approach is aligned with international physical activity recommendations for school-aged children (≥60 minutes/day of moderate-to-vigorous activity, including muscle- and bone-strengthening activities at least 3 days/week) and inclusive-quality physical education principles.
adapted physical education; visual impairment; inclusive physical education; school-based physical activity; safety management; multi-sensory instruction; task modification; orientation and mobility; motor skill development; individualized progression.
TECHNICAL SKILLS, AND TACTICAL SYSTEMS IN VOLLEYBALL: AN EVIDENCE-INFORMED REVIEW
Volleyball is a globally practiced team sport with strong educational and health value in school and community settings. This paper reviews volleyball’s historical development, outlines core technical elements (serve, reception, setting, attack, block, and defense), and synthesizes key tactical principles used in modern play. Using an evidence-informed literature and document review approach, we summarize major milestones in volleyball’s institutional growth (including Olympic inclusion), describe match structure and essential rules that shape performance demands, and present a practical framework linking technique to tactical organization. The review highlights that volleyball’s effectiveness as a physical education tool lies in its simultaneous development of physical fitness (speed, power, endurance, coordination) and social competencies (teamwork, communication, responsibility), while modern coaching increasingly emphasizes structured skill progression, decision-making training, and role-based tactical systems.
volleyball; history; technique; tactics; team sport; physical education; youth sport; coaching; match rules.
BARQAROR RIVOJLANISH KONSEPSIYASI VA INNOVATSION TADBIRKORLIKNING MAMLAKAT IQTISODIYOTIDAGI O`RNI
Ushbu ilmiy ish mamlakatning zamonaviy iqtisodiyotida barqaror rivojlanish konsepsiyasining roli va ahamiyatini o'rganadi. Tadqiqot iqtisodiy o'sish, ekologik muvozanat va ijtimoiy farovonlik o'rtasidagi o'zaro bog'liqlikni ilmiy jihatdan ta'kidlaydi va milliy iqtisodiy tizimlarni mustahkamlashda barqaror rivojlanishning ahamiyatini asoslaydi. Shuningdek, u resurslardan samarali foydalanish, yashil texnologiyalarni joriy etish, investitsiya jozibadorligini oshirish va iqtisodiy xavfsizlikni ta'minlash kabi omillarning mamlakat iqtisodiyotiga ta'sirini chuqur tahlil qiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, barqaror rivojlanish tamoyillarini qo'llash uzoq muddatli iqtisodiy barqarorlikni ta'minlaydi, raqobatbardoshlikni oshiradi va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish sifatini yaxshilaydi. Ushbu ish amaliy ahamiyatga ega bo'lgan barqaror iqtisodiy siyosatni shakllantirishga ilmiy asoslangan yondashuvni taqdim etadi.
Barqaror rivojlanish, Iqtisodiy o‘sish, Ekologik muvozanat, Ijtimoiy farovonlik, Milliy iqtisodiyot, Resurslardan samarali foydalanish, Yashil texnologiyalar, Investitsiya jozibadorligi, Iqtisodiy xavfsizlik, Raqobatbardoshlik.
ЭФФЕКТИВНОСТЬ ГОСУДАРСТВЕННОЙ ПОДДЕРЖКЕ МАЛОГО БИЗНЕСА В УЗБЕКИСТАНЕ
В данной статье рассматривается меры государственной поддержке малого бизнеса, а также какие возможности дает современные технологии для развития малого предпринимательства, Указ президента РУзб “О ведение предпринимательской деятельности”.
ВВП, предпринимательства, экономические реформы, технологии, экономическая стабильность, инвестиционный климат, субъекты.
O‘ZBEK TILIDA ZOONIMIK KOMPONENTLI PAREMIOLOGIK BIRLIKLARNING LINGVOMADANIY TADQIQI
Mazkur tadqiqotda o‘zbek tilidagi zoonimik komponentli paremiologik birliklar (maqol va matallar) lingvomadaniy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida hayvon nomlari ishtirok etgan paremiologik birliklarning semantik xususiyatlari, ularning xalqning milliy tafakkuri, urf-odatlari, dunyoqarashi va madaniy qadriyatlarini ifodalashdagi o‘rni ochib beriladi. Shuningdek, zoonimik komponentlar orqali inson xarakteri, xulq-atvori va ijtimoiy munosabatlarning badiiy ifodalanishi hamda ularning madaniy-kognitiv mazmuni yoritiladi. Tadqiqot natijalari o‘zbek tilining boy paremiologik fondini lingvomadaniy nuqtayi nazardan o‘rganishda muhim ilmiy ahamiyat kasb etadi.
paremiologiya, zoonim, zoonimik komponent, maqol va matallar, lingvomadaniyat, milliy tafakkur, semantika, madaniy qadriyatlar.
THE IMPACT OF AI AND MACHINE TRANSLATION ON TRANSLATOR’S ROLES
This paper explores the evolving role of artificial intelligence (AI) and machine translation in modern communication, highlighting both their strengths and limitations. AI-based translation systems, such as Google Translate, DeepL, and Microsoft Translator, offer rapid, scalable, and context-aware solutions, enabling cross-linguistic communication across diverse platforms. However, despite their efficiency, these systems cannot fully replicate human understanding of cultural nuances, idiomatic expressions, specialized terminology, and emotional subtleties. Human translators remain essential for ensuring accuracy, tone, and cultural fidelity, particularly in complex or sensitive texts. By analyzing the complementary roles of AI and human translation, the study emphasizes the importance of using AI as a supportive tool rather than a replacement, fostering efficient yet meaningful communication across languages.
AI translation, machine translation, human translation, cultural nuances, linguistic accuracy, cross-cultural communication, language technology, translation quality.
АКТУАЛЬНОСТИ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ ОРГАНИЗАЦИОННОЙ СТРУКТУРЫ ВЫСШЕГО ОБРАЗОВАТЕЛЬНОГО УЧРЕЖДЕНИЯ
В современных условиях высшие образовательные учреждения сталкиваются с постоянными изменениями в образовательной среде, требованиями рынка труда и ожиданиями общества. Эффективная организационная структура университета становится ключевым фактором обеспечения управляемости, гибкости и конкурентоспособности образовательной организации. Статья посвящена анализу актуальности совершенствования организационной структуры вуза, выявлению проблем традиционных моделей управления и рассмотрению современных подходов, включая процессно-ориентированные и матричные структуры.
организационная структура, высшее образование, управление вузом, эффективность, конкурентоспособность, инновации, мотивация персонала.
ХУДОЖЕСТВЕННАЯ МОДЕЛЬ МИРА И ФИЛОСОФСКИЕ ПАРАДИГМЫ В РОМАНЕ М.А. БУЛГАКОВА «МАСТЕР И МАРГАРИТА»
В статье рассматривается художественная модель мира романа М.А. Булгакова «Мастер и Маргарита» в контексте ключевых философских парадигм XX века. Анализируется многоуровневая структура произведения, основанная на взаимодействии реального, фантастического и метафизического планов бытия, а также их роль в формировании целостной авторской картины мира. Особое внимание уделяется философским категориям добра и зла, свободы и ответственности, веры и безверия, судьбы и творчества, которые находят художественное воплощение в системе образов романа. Исследуется функция библейского (ершалаимского) текста как нравственно-философского центра произведения и его соотнесённость с московским хронотопом. Показано, что роман Булгакова представляет собой синтез экзистенциальной, религиозно-философской и этической парадигм, отражающих авторское осмысление кризиса культуры и духовных ценностей эпохи. Делается вывод о том, что «Мастер и Маргарита» моделирует универсальную философскую картину мира, в которой художественный образ становится формой философского познания действительности.
Булгаков, Мастер и Маргарита, интертекстуальность, полифония, сатирическое начало, философская проблематика, евангельский текст, художественная концепция зла, магический реализм, судьба художника, тоталитарная культура.
O‘ZBEKISTONDA VIJDON ERKINLIGINING HUQUQIY ASOSLARI: MILLIY QONUNCHILIK VA XALQARO STANDARTLAR TAQQOSIY TAHLILI
Mazkur maqolada O‘zbekistonda vijdon erkinligining huquqiy asoslari, uning Konstitutsiyadagi o‘rni, “Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida”gi Qonun talablari hamda xalqaro huquqiy standartlar bilan taqqosiy tahlili berilgan. Tadqiqotda BMT hujjatlari, YEXHT me’yorlari, Fuqarolik va siyosiy huquqlar to‘g‘risidagi xalqaro paktning 18-moddasi asosida O‘zbekiston qonunchiligining mosligi baholanadi. Shuningdek, diniy bag‘rikenglik, din va davlatning ajratilganligi, diniy tashkilotlar faoliyati va amaldagi islohotlar chuqur yoritilgan. Maqola vijdon erkinligining nazariy asoslari, milliy modelning afzalliklari va takomillashtirish yo‘nalishlarini ilmiy tahlil qiladi.
Vijdon erkinligi, din erkinligi, xalqaro standartlar, Konstitutsiya, diniy tashkilotlar, bag‘rikenglik, BMT, YEXHT.
Ushbu ilmiy tadqiqotda o‘zbek tilidagi zoonimik komponentli paremiologik birliklar lingvomadaniy jihatdan o‘rganiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi — paremiologik birliklar tarkibida hayvonot olami bilan bog‘liq semantik va madaniy komponentlarni aniqlash, ularning lingvistik va madaniy funksiyalarini tahlil qilishdir. Tadqiqot doirasida o‘zbek xalq paremiyalari, maqollari va matn namunalarida hayvon nomlari orqali ifodalangan obrazlar, metaforalar va simvolik ma’nolar tahlil qilindi. Shuningdek, ular xalqning dunyoqarashi, axloqiy qadriyatlari va madaniy xususiyatlari bilan qanday bog‘liqligi ko‘rsatildi.
paremiologik birliklar, zoonimik komponent, o‘zbek xalq maqollari, lingvomadaniy tadqiq, metafora va simvolika, xalq dunyoqarashi, lingvistik madaniyat.
АМИРА ТЕМУРА И ЭПОХА ТЕМУРИДОВ: ПОЛИТИКО-ПРАВОВЫЕ ПРИНЦИПЫ, СОЦИАЛЬНО-ЭКОНОМИЧЕСКАЯ И КУЛЬТУРНАЯ ПОЛИТИКА, А ТАКЖЕ ИСТОРИЧЕСКОЕ НАСЛЕДИЕ
В данной статье, опираясь на материалы трёх источников, анализируются государственное управление эпохи Амира Темура и Темуридов, их политико-правовые принципы, военная стратегия, а также социально-экономическая и культурная политика. Особое внимание уделяется идеям справедливости, порядка, дисциплины, меритократии и верховенства закона, изложенным в «Темуровских уставах» («Темур тузуклари»), системe деванханe - министерств, ирригационным и градостроительным проектам, а также покровительству науки и культуры в таких центрах, как Самарканд и Герат. В статье также рассматривается влияние политики Темуридов на региональные процессы, экономическую интеграцию и мировую историю, а также анализируются отношения центра и регионов и роль земельных институтов (суюргал, тархон) в последующем ослаблении и распаде империи.
Амир Темур; Темуриды; Темуровские уставы; государственное управление; ирригация и градостроительство; культурное наследие; военная стратегия; экономические реформы.