ЗАХАРЛИ МОДДАЛАР ТАЪСИРИДА ИЧКИ АЪЗОЛАРДАГИ МОРФОЛОГИК ЎЗГАРИШЛАР.
Keywords:
PM2.5, тамаки тутуни, морфология, тимус, лимфа тугуни, ўпка, яллиғланиш, иммун тизим.Abstract
Ушбу мақолада PM2.5 майда дисперс заррачалари ва тамаки тутунининг комбинацияланган таъсири шароитида лимфоид органлар (тимус, лимфа тугунлари) ва ўпка тўқимасида юзага келадиган морфологик ўзгаришлар таҳлил қилинган. Тадқиқот натижаларига кўра, ушбу икки омилнинг биргаликдаги таъсири изолирланган таъсирларга нисбатан кўпроқ даражада деструктив ва иммуноморфологик қайта қурилиш жараёнларини кучайтириши аниқланди.
References
1. Абдуллаев А.А. Атмосфера ифлосланиши ва саломатлик. Тошкент, Фан; 2020. 150-152 б.
2. Боброва О.В. Аэрополлютанты и здоровье человека. Москва: Наука; 2018. С. 220-224.
3. Зайцева Н.В. Экологическая патология. Санкт-Петербург, 2016. СпецЛит; 2016. С. 250-256.
4. Зуфаров К.А. Микроциркуляция в норме и патологии. Ташкент: Фан; 2018. С. 175-180.
5. Каримов Х.Р. Иммун тизим патологияси. Тиббиёт нашриёти; 2019. 195-200 б.
6. Меньшикова Е.Б. Оксидативный стресс и антиоксидантная защита. Москва: Медицина; 2017. С. 235-240.
7. Пальцев М.А. Иммунология. Москва, 2014. ГЭОТАР-Медиа; 2014. С. 632-640.
8. Ревич Б.А. Загрязнение окружающей среды и здоровье населения. Москва, 2018 ГЭОТАР-Медиа; 2018. С. 298-304.
9. Сапин М.Р. Анатомия и иммунология. Москва, 2016. Медицина; 2016. С. 500-512.
10. Серов В.В. Патологическая анатомия. Москва, 2015. ГЭОТАР-Медиа; 2015. 880 с.
11. Турсунов Б.Т. Ўпка морфологияси. Тошкент, Янги аср авлоди; 2021. 175-180 б.
12. Чучалин А.Г. Болезни органов дыхания. Москва, 2017. ГЭОТАР-Медиа; 2017. С. 760-768.
13. Юсупов Ф.Ш. Лимфоид тўқималар тадқиқоти. Тошкент, 2020. Фан; 2020. 155-160 б.
14. Brook R.D., Rajagopalan S., Pope C.A. et al. Particulate matter air pollution and cardiovascular disease. Circulation. 2010;121(21): PP. 2331–2378.
15. Cohen A.J., Brauer M., Burnett R. et al. Estimates and 25-year trends of the global burden of disease attributable to ambient air pollution. The Lanset. 2017;389(10082): PP. 1907–1918.
16. Kelly F.J., Fussell J.C. Air pollution and oxidative stress. Clinical-Experimental Allergy. 2011;41(8): PP. 1059–1071.
17. Li R., Zhou R., Zhang J. Function of PM2.5 in the pathogenesis of lung diseases and immune dysfunction. Environmental Research. 2020; 182:109043
18. Pope C.A., Dockery D.W. Health effects of fine particulate air pollution: lines that connect. Journal of the Air -Waste Management Association. 2006;56(6): PP. 709–742.
19. Schraufnagel D.E. The health effects of air pollution. European Respiratory Journal. 2020;55(1):1902055.
20. World Health Organization. Air pollution and health. Geneva: World Health Organization; 2021. PP. 1–180.
21. Xu X., Yavar Z., Verdin M. et al. Effect of PM2.5 on lung injury and inflammation. Toxicology Letters. 2019; 305: PP.1–8.