CHO‘LPONNING O‘LMAS IJODI-MILLAT RUHINING ABADIYATI
Keywords:
Adabiyot yashasa-millat yashaydi, uyg’onish davri, “Kecha va Kunduz”, o’lmas ijodi, mafkuraviy targ’ibot.Abstract
Ushbu maqola XX asr o‘zbek adabiyotining yirik vakili Abdulhamid Sulaymon o‘g‘li Cho‘lpon ijodining milliy o‘zlikni anglashdagi ahamiyatiga bag‘ishlangan. Muallif Cho‘lpon she’riyati va nasrini millat ruhining badiiy in’ikosi sifatida chuqur tahlil qiladi. Matnda adibning mustaqillik g‘oyalari va hurriyat sog‘inchi yo‘lidagi mashaqqatli izlanishlari atroflicha yoritilgan. Cho‘lpon asarlaridagi vatanparvarlik va erksevarlik g‘oyalari bugungi kun yoshlari tarbiyasi uchun ham g‘oyat dolzarb ekanligi ta’kidlanadi. Maqolada shoirning tildan foydalanish mahorati va estetik qarashlari zamonaviy adabiyotshunoslik nuqtayi nazaridan baholangan. Shuningdek, uning «Kecha va kunduz» romani o‘zbek xalqining o‘sha davrdagi ijtimoiy-siyosiy hayotini ko‘rsatib beruvchi ko‘zgusi ekanligiga urg‘u beriladi. Cho‘lpon ijodidagi ramziylik va obrazlar tizimi milliy g‘ururni shakllantirishning asosi sifatida talqin etilgan. Maqolada shoirning fojiali taqdiri va uning o‘lmas merosining tarixiy ahamiyati ochib beriladi. Har bir satrda millat dardini kuylagan ijodkorning «adabiyot yashasa — millat yashar» degan o‘zagi markaziy o‘ringa qo‘yilgan. Tadqiqotda Cho‘lponning nafaqat shoir, balki mahoratli tarjimon va dramaturg sifatidagi qirralari ham qayd etilgan. Maqola adabiyotshunos olimlar, talabalar va milliy adabiyotimizga qiziquvchi keng kitobxonlar ommasi uchun mo‘ljallangan. Muallif Cho‘lpon ijodini yangi davr o‘zbek adabiyoti tamal toshi deb ataydi. Xulosa qismida shoir asarlarining jahon adabiyoti xazinasidagi o‘rni haqida muhim fikrlar ilgari surilgan. Maqola milliy ruh va adabiy an’analarning uzviyligini tushunishda muhim manba bo‘lib xizmat qiladi. Umumiy xulosalar Cho‘lpon ijodi mangu barhayot va millat ma’naviyatining ajralmas qismi ekanligini isbotlaydi.
References
1. Cho‘lpon. Asarlar. II jild. –T. 1994. 470-b
2. Mirziyoyev. Sh.M “Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz” 2017
3. Abdulhamid Cho’lponning “Novvoy qiz” asariga chizgilar.