“SUN’IY INTELLEKTNING DAVLAT BOSHQARUVIDAGI TRANSFORMATSION ROLI: IMKONIYATLAR VA XAVF-XATARLAR”
Keywords:
Sun’iy intellekt, davlat boshqaruvi, transformatsiya, raqamli ekotizim, ma’lumotlar xavfsizligi, algoritmik xolislik, huquqiy bo‘shliqlar, texnologik infratuzilma, SI strategiyasi, xalqaro tajriba, innovatsion yechimlar, davlat xizmatlari samaradorligi, barqaror rivojlanish, SI-ta’lim dasturi, adolatli algoritmlar.Abstract
Mazkur maqolada sun’iy intellektning davlat boshqaruvidagi transformatsion roli, uning imkoniyatlari va xavf-xatarli jihatlari ilmiy tahlil qilingan. Tadqiqot davomida xalqaro tashkilotlarning (Jahon banki, OECD, BMT, YUNESKO) tajribalari va tashabbuslari misol sifatida keltirilib, sun’iy intellektning davlat xizmatlari samaradorligini oshirish, fuqarolar bilan davlat o‘rtasidagi o‘zaro aloqalarni takomillashtirish, byurokratik jarayonlarni qisqartirishdagi afzalliklari yoritilgan. Shu bilan birga, ma’lumotlar maxfiyligi, algoritmik xolislik, huquqiy bo‘shliqlar, mutaxassislar yetishmasligi va texnologik infratuzilmaning cheklanganligi kabi muammolar ham tahlil etilgan.
Maqolada ushbu muammolarning bartaraf etilishi uchun innovatsion taklif va yechimlar ilgari surilgan bo‘lib, ulardan ayrimlari ma’lumotlarni markazlashgan raqamli ekotizim orqali boshqarish, “adolatli algoritmlar” standartini joriy qilish, huquqiy eksperiment zonalarini tashkil etish va AI-ta’lim milliy dasturini yo‘lga qo‘yishni o‘z ichiga oladi. Tadqiqotning xulosasiga ko‘ra, sun’iy intellektni davlat boshqaruviga joriy etish jarayoni texnologik modernizatsiya bilan bir qatorda, milliy ehtiyojlar va xalqaro standartlar uyg‘unligi asosida olib borilgandagina samarali bo‘ladi.
References
1. Organisation for Economic Co-operation and Development: “Artificial Intelligence in Government: Opportunities and Risks”. Paris: OECD Publishing 2023;
2. Islomov, A.“Sun’iy intellekt va davlat boshqaruvi: O‘zbekiston tajribasi”. O‘zbekiston Davlat boshqaruvi jurnali., 2022;
3. Cave, S., & Dignum, V. “AI in public decision-making: risks and ethics”. AI & Society, 34. 2019;
4. The official website: UN e-Government Knowledgebase // un-e-government-survey-2022 ;
5. Floridi.L. “Ethics, Governance, and Policy of Artificial Intelligence. Springer”., 2021;
6. The official website: Organisation for Economic Co-operation and Development // https://oecd.ai/en/ “OECD Principles on AI” - OECD., 2019;
