O‘SIMLIKLARDA OG‘IR METALLARNING TO‘PLANISHI VA FITOREMEDIATSIYA MEXANIZMLARINING KIMYOVIY-BIOLOGIK ASOSLARI

Authors

  • Turmuhammedov Sarvar Xushbakovich Termiz davlat universiteti akademik litseyi kimyo fani o‘qituvchisi Author
  • Eshdavlatova Gulasal Alim qizi. Termiz davlat universiteti akademik litseyi biologiya fani o‘qituvchisi Author
  • Xudoyberdiyev Abdulatif Alisher o‘g‘li Termiz davlat universiteti akademik litseyi kimyo fani o‘qituvchisi Author

Keywords:

og‘ir metallar, fitoremediatsiya, fitoxelatinlar, o‘simlik fiziologiyasi, tuproq ifloslanishi, detoksikatsiya, kimyoviy komplekslar.

Abstract

Ushbu maqolada sanoatlashtirilgan hududlarda tuproqning og‘ir metallar (Pb, Cd, Cr va Hg) bilan ifloslanishi, ularning o‘simliklar tomonidan qabul qilinishi, tashilishi va zararsizlantirilishining kimyoviy hamda biologik mexanizmlari tahlil qilindi. Fitoxelatinlar, metallotioneinlar, antioksidant fermentlar va kletka devori komponentlarining metallarni xelatlash va detoksikatsiya qilishdagi roli o‘rganildi. Fitoremediatsiya uchun istiqbolli o‘simlik turlarining samaradorligi taqqoslandi. Tadqiqot natijalari fitoremediatsiya texnologiyalarini O‘zbekistonning og‘ir metall bilan ifloslangan hududlarida qo‘llash imkoniyatini ko‘rsatadi.

References

1. Salt, D. E., Smith, R. D., & Raskin, I. (1998). Phytoremediation. Annual Review of Plant Biology.

2. Cobbett, C. (2000). Phytochelatins and their roles in heavy metal detoxification. Plant Physiology.

3. Gardea-Torresdey, J. et al. (2005). Phytoremediation of heavy metals and metalloids. Environmental Chemistry.

4. Pilon-Smits, E. (2005). Phytoremediation. Annual Review of Plant Biology.

5. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya qo‘mitasi hisobotlari (2020–2024).

Downloads

Published

2025-12-21

Issue

Vol. 4 No. 40 (2025): Новости образования: исследование в XXI веке

Section

Articles