KIBERJINOYATLAR TASNIFI VA ULARGA QARSHI KURASHISHNING HUQUQIY ASOSLARI.
Keywords:
kiberjinoyat, turlari, tasnifi, kiberxavfsizlik, xalqaro tajriba, oldini olish, qarshi kurash, sodir etish usullari, mexanizm, axborot xavfsizligi, huquqiy asos, tahlil, huquqiy asos.Abstract
Ushbu maqola kiberjinoyatlar tushunchasi va ularning tasnifi, turlari, sodir etilsih usullari va mexanizmlari, O‘zbekiston Respublikasi va qator xorijiy davlatlar hududlarida sodir etilayotgan kiberjinoyatlar turlari va oqibatlarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada kiberjinoyatlarga oid zamonaviy tahdidlar turlari, ularning o‘sish dinamikasi, milliy xavfsizlik va huquqiy tizimga ko‘rsatayotgan ta’siri, mavjud yondashuvlarning samaradorligi xorijiy davlatlarda qo‘llanilayotgan ilg‘or mexanizmlar hamda milliy va xoriji huquiy normalari qiyosiy yondashuv asosida tahlil qilingan. Xususan, O‘zbekistonda 2025-yilda qabul qilingan PQ-153-sonli Prezident farmoni asosida shakllantirilgan yangi huquqiy mexanizmlar va ularning amaliy tatbiqi ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, rivojlangan mamlakatlarning kiberxavfsizlik sohasidagi qonunchiligi solishtirma tahlil o‘tkazilgan. Maqola yakunida mavjud muammolar aniqlanib, ularni bartaraf etishga qaratilgan aniq taklif va tavsiyalar berilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi.
2. “Axborotlashtirish to‘g‘risida”gi Qonun (2003, 2021).
3. “Axborot xavfsizligi to‘g‘risida”gi Qonun (2019).
4. PF-3837-son Farmon, 2018-yil.
5. Interpol. National Cybercrime Strategy, 2022.
6. Budapest Convention on Cybercrime, 2001.
7. BMT rezolyutsiyalari, 2020–2023.
8. OECD. Cybersecurity Policy Framework, 2021.
9. ITU Global Cybersecurity Index, 2022.
