GEN MUHANDISLIGI VA BIOETIKA: INSON DNKSINI O‘ZGARTIRISHNING HUQUQIY VA AXLOQIY CHEGARALARI
Keywords:
gen muhandisligi, CRISPR-Cas9, inson DNKsi, bioetika, genetik tahrirlash, inson huquqlari, bioxavfsizlik, O‘zbekiston qonunchiligi, xalqaro bioetika.Abstract
Gen muhandisligi va CRISPR-Cas9 texnologiyasi rivoji inson DNKsini o‘zgartirish imkoniyatini ochdi. Bu insoniyat uchun katta umidlar bersa-da, bir vaqtning o‘zida jiddiy huquqiy va axloqiy muammolarni keltirib chiqarmoqda. Ushbu maqolada inson genetikasi bilan bog‘liq tadqiqotlar va amaliyotning huquqiy chegaralari, O‘zbekiston qonunchiligidagi holat hamda xalqaro bioetika standartlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida inson DNKsini o‘zgartirishning ruxsat etilgan va taqiqlangan chegaralari aniqlanadi, mavjud huquqiy bo‘shliqlar ko‘rib chiqiladi va milliy qonunchilikni takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining “Sog‘liqni saqlash to‘g‘risida”gi Qonuni.
2. YuNESKO. Universal Declaration on the Human Genome and Human Rights (1997 va 2015).
3. World Health Organization. Human Genome Editing: A Framework for Governance (2021).
4. Lex.uz rasmiy ma’lumotlar bazasi.
5. International Bioethics Committee Reports.
