KIBERXAVFSIZLIK VA RAQAMLI TAFOVUT: BUGUNGI KUN MASALALARI
Keywords:
kiberxavfsizlik, raqamli ta’lim muhitlari, axborot xavfsizligi, uzluksiz ta’lim, onlayn ta’lim platformalari, kibergigiyena, parol siyosati, phishing va social engineering, TryHackMe, HackTheBox, akademik halollik, raqamli texnologiyalar, kiberxavfsizlik madaniyati.Abstract
Mazkur maqolada raqamli ta’lim muhitlarining jadal rivojlanish sharoitida yuzaga kelayotgan kiberxavfsizlik muammolari chuqur o‘rganiladi. Bugungi kunda ta’lim jarayonida internet-resurslardan keng foydalanilayotganligi, masofaviy va onlayn o‘qitish tizimlarining keng qo‘llanilishi, elektron hujjatlar aylanmasi, raqamli baholash vositalari va bulutli texnologiyalarning joriy etilishi raqamli xavfsizlikni ta’minlashni dolzarb masalaga aylantirmoqda. Ayniqsa, oliy ta’lim muassasalarida talabalar va pedagoglarning shaxsiy ma’lumotlari, o‘quv resurslari va elektron tizimlarning himoyalanish darajasi past bo‘lsa, bu butun ta’lim jarayoniga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Maqolada kiberxavfsizlik tahdidlarining asosiy turlari–phishing, social engineering, zararli dasturlar, parol siyosatidagi zaifliklar, ma’lumotlar sızdirilishi, tarmoq hujumlari – ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi.
References
1. Kasymaliev, M., Ashymbaeva, T., Kozhobekov, K., & Erdolatov, S. (2023). Advantages of using digital technologies in the educational process. Alatoo Academic Studies. https://doi.org/10.17015/aas.2023.232.09
2. Yadav, N. (2024). The Impact of Digital Learning on Education. https://doi.org/10.61778/ijmrast.v2i1.34
3. Côgo, C. E., Louzada Supeletto, E. F., Mariani, J. V., Andrade, M. G. de A., Carlette, M. L. M., da Silva, M. C. D., Lopes, S. C., & Vargas, V. L. F. (2024). Ambiente digital e educação: benefícios e riscos no modelo educacional contemporâneo. Revista Ibero-Americana de Humanidades, Ciências e Educação. https://doi.org/10.51891/rease.v10i10.16395
4. Lolić, T., Stefanović, D., Dionísio, R., Dakić, D., & Havzi, S. (2022). Learning Environment Digital Transformation: Systematic Literature Review (pp. 87–94). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-97947-8_12
5. Bulai, R., Turcanu, D. S., & Ciorbă, D. (2022). Education in Cybersecurity. Central and Eastern European eDem and eGov Days, 335, 33–44. https://doi.org/10.24989/ocg.v335.2
6. Khalidov, A. A. (2024). Cybersecurity in educational environment: training and practice. Èkonomika i Upravlenie: Problemy, Rešeniâ, 8/3(147), 127–134. https://doi.org/10.36871/ek.up.p.r.2024.08.03.015
