DAUN SINDROMINI ANIQLASH VA NAZORAT QILISHDA ZAMONAVIY KOMPUYUTERLAR O’RNI
Keywords:
xromosoma,autasoma,gen,irsiy,sintez,mitoz,gameta.Abstract
Daun sindromi¬¬¬¬¬¬-bu xromosoma kasalligi hisoblanib bunday kasallik bilan chalingan bemor yaqqol ko’zga tashlanadi. Bu sindrom bilan chalingan bemorlar juda kopchilikni tashlik qlilib halq tili bilan aytganda “Quyosh bolalari “ deb nomlanadi.Inson organizmidagi axborotlarni saqlovchi qurilmalarni xromosomalar deb ataladi va organizm hujayrasida 46-tani tashlik qladi. Xromosomalar o’z novbatida 2-turga bo’linadi.1=autasomalar(44ta yani 22juft), 2=Jinsiy xromosomalar(2ta yani 1juft).Daun sindromi kelib chiqishining asosiy sababi 21-juft autasoma xromosamasining trisomik yani odatdagiday “XX” orniga “XXX” holatga kelishi hisoblanadi.Xromosomani bunday holatga o’tishi bilan organizmda chuqur ozgarishlar sodir boladi.Misol uchun bunday kasalik bilan chalingan bemorning koz kosalari bir biriga juda yaqin joylashadi,boyi past,boyin sohasi qisqa aqliy qoloqlik,jismoniy zaiflik,jinsiy nuqsonlar kabi juda o’tkir belgilar kuzatiladi. Bu sindrom autasoma xromosomalarini ortishi uchun kelib chiqishi tufayli ikki jins vakillarida xam birdek uchrashi mumkin. Hozirgi kunda zamonaviy kompuyuterlar va elektron mikroskoplar tufayli bu kasalikni aniqlash va boshqarish,davolash sifatini oshirish,bemorlarni hayot sifatini yaxshilashga erishilmoqda.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni Saqlash Vazirligi. *Tibbiy genetika va prenatal skrining bo‘yicha klinik protokollar*. Toshkent, 2022.
2. Yakubova M.Y., Sodiqova G.J. *Tibbiy genetika asoslari*. – Toshkent: TMA nashriyoti, 2020.
3. Matkarimov A.T. *Prenatal diagnostika va ultratovush tekshiruvi asoslari*. – Toshkent, 2019.
4. Баранов В.С., Кузнецова И.В. *Медицинская генетика*. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2020.
5. Савельева Г.М., Сухих Г.Т. *Акушерство: Национальное руководство*. – Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2021.
6. Колесникова Е.В. *Пренатальная диагностика хромосомных аномалий*. – СПб.: Питер, 2019.
7. Malone F.D. et al. *First-Trimester Screening for Trisomies 21 and 18 with Computer-Aided Risk Assessment*. New England Journal of Medicine, 2005.
8. Benn P., Cuckle H. *Antenatal screening for Down syndrome using modern algorithms*. Prenatal Diagnosis, 2019
