“OSMONNING RAQAMLI TASVIRIDAGI ASTRONOMIK OBYEKTLARNI AVTOMATIK IDENTIFIKATSIYA QILISH DASTURINI TUZISH"
Keywords:
astronomiya, raqamli tasvir, avtomatik identifikatsiya, mashina o‘rganish, CNN, astrofizika, dataset.Abstract
Astronomik obyektlarni raqamli tasvirlar orqali avtomatik identifikatsiya qilish zamonaviy astrofizika va kompyuter ko‘rish sohalarining kesishgan nuqtasida joylashgan dolzarb ilmiy yo‘nalishdir. Katta hajmdagi osmon kuzatuv ma’lumotlarini inson tomonidan qo‘lda tahlil qilish amaliy jihatdan imkonsiz bo‘lib, sun’iy intellekt va mashina o‘rganish algoritmlaridan foydalanish zaruriyatini tug‘diradi. Ushbu tadqiqotning maqsadi — astronomik tasvirlarda yulduzlar, galaktikalar va boshqa obyektlarni avtomatik aniqlash dasturini ishlab chiqish, uning nazariy asoslarini tahlil qilish va amaliy samaradorligini baholashdan iborat. Dasturiy yechimda raqamli tasvirlarni qayta ishlash metodlari, konvolyutsion neyron tarmoqlar (CNN) va transfer learning yondashuvlari qo‘llanildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, avtomatik identifikatsiya algoritmlari obyektlarni aniqlashda yuqori aniqlik va tezlikka ega bo‘lib, astronomik kuzatuvlarni tizimlashtirish va yangi obyektlarni kashf etishda muhim ahamiyat kasb etadi.
References
1. Ashley R.A., Inman B.A., Routh J.C., Rohlinger A.L., Husmann D.A., Kramer S.A. Urachal anomalies: a longitudinal study of urachal remnants in children and adults. Journal of Urology, 2007.
2. Begg R.C. The urachus: its anatomy, histology and development. Journal of Anatomy, 1930.
3. Blichert-Toft M., Nielsen O.V. Congenital patent urachus and acquired urachal anomalies. Acta Chirurgica Scandinavica, 1971.
4. Rizzuto A. et al. Machine learning for astronomical image classification. Astronomy & Computing, 2025.
5. Sortino A. et al. Deep learning benchmarks for radio astronomy. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 2023.
6. Vera-Casanova J. et al. SAD-CNN: Stellar streams detection using convolutional neural networks. Astronomy & Astrophysics, 2025.
7. Gopalan A. et al. Urachal carcinoma: clinical and pathological features. Cancer, 2009.
8. Siefker-Radtke A.O. Urachal carcinoma: evaluation and management. Nature Reviews Urology, 2012.
