BOLALARDA MIKROBIOTA O‘ZGARISHLARI VA ULARNING RUHIY SALOMATLIKKA TA'SIRI

Authors

  • Yaqubova Azimaxon Raximjon qizi Author
  • Zilola Chalaboyeva Author

Keywords:

Bolalarda mikrobiota, ichak mikroflorasi, mikrobiota o‘zgarishlari, ruhiy salomatlik, depressiya, xavotir buzilishlari, autizm spektri buzilishi, probiotiklar, prebiotiklar, antibiotiklar, bolalar salomatligi.

Abstract

Ushbu maqola bolalar organizmidagi mikrobiota o‘zgarishlari va ularning ruhiy salomatlikka ta’siri haqida ilmiy yondashuvlarni o‘rganishga bag‘ishlangan. Mikrobiota – inson ichaklarida yashovchi ko‘plab mikroorganizmlar majmuasi bo‘lib, bolalik davrida uning shakllanishi va muvozanati organizmning sog‘lom rivojlanishi uchun juda muhimdir. So‘nggi tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, mikrobiota tarkibidagi o‘zgarishlar nafaqat jismoniy salomatlikni, balki miyadagi neyrotransmitterlar faoliyati va ruhiy holatni ham chuqur ta’sir qiladi. Ayniqsa, bolalarda antibiotiklarning ortiqcha qo‘llanilishi, noto‘g‘ri ovqatlanish yoki stress kabi omillar ichak florasining buzilishiga olib keladi va bu o‘z navbatida, depressiya, xavotir buzilishlari, xulq-atvor muammolari hamda autizm spektri buzilishlari kabi ruhiy kasalliklarning yuzaga kelish xavfini oshiradi. Maqolada bolalarda sog‘lom mikrobiotani saqlash va tiklash yo‘llari, jumladan, ona suti bilan boqish, probiotik va prebiotiklardan foydalanish, shuningdek ruhiy salomatlikni mustahkamlashdagi mikrobiotaning roli batafsil ko‘rib chiqilgan. Ushbu ilmiy izlanishlar bolalar sog‘lig‘ini himoya qilishda mikrobiotani monitoring qilish va unga ijobiy ta’sir ko‘rsatishning ahamiyatini yana bir bor tasdiqlaydi.

References

1. Cryan, J.F., Dinan, T.G. (2012). Mind-altering microorganisms: the impact of the gut microbiota on brain and behaviour. Nature Reviews Neuroscience, 13(10), 701-712.

2. Borre, Y.E., et al. (2014). Microbiota and neurodevelopmental windows: implications for brain disorders. Trends in Molecular Medicine, 20(9), 509-518.

3. Sandhu, K.V., et al. (2017). Feeding the microbiota-gut-brain axis: diet, microbiome, and neuropsychiatric disorders. Frontiers in Neuroscience, 11, 534.

4. Foster, J.A., McVey Neufeld, K.A. (2013). Gut–brain axis: how the microbiome influences anxiety and depression. Trends in Neurosciences, 36(5), 305-312.

5. Hoban, A.E., et al. (2016). The microbiome regulates amygdala-dependent fear recall. Molecular Psychiatry, 21(6), 879-889.

6. Dinan, T.G., Cryan, J.F. (2017). Gut instincts: microbiota as a key regulator of brain development, ageing and neurodegeneration. The Journal of Physiology, 595(2), 489-503.

7. Clarke, G., et al. (2014). The microbiome-gut-brain axis during early life regulates the hippocampal serotonergic system in a sex-dependent manner. Molecular Psychiatry, 18(6), 666-673.

8. Sarkar, A., et al. (2016). Psychobiotics and the manipulation of bacteria–gut–brain signals. Trends in Neurosciences, 39(11), 763-781.

9. Mayer, E.A., et al. (2014). Gut/brain axis and the microbiota. The Journal of Clinical Investigation, 124(10), 4204-4211.

10. Vuong, H.E., Hsiao, E.Y. (2017). Emerging Roles for the Gut Microbiome in Autism Spectrum Disorder. Biological Psychiatry, 81(5), 411-423.

Downloads

Published

2025-06-20