Журнал «Научный Фокус» освещает сферу духовно-просветительского мышления человека, общественно-политическую жизнь человека, институты гражданского общества, глобальные проблемы, проблемы образования, новые технологии, производимые сегодня, реформирование системы образования и публикуются научные статьи, посвященные открытому научно-популярному анализу. Журнал предназначен для студентов, магистров, профессиональных ученых и исследователей, преподавателей вузов. В издании публикуются статьи проблемного и научно-практического характера. Основные отличия журнала «Научный Фокус»: ✔️ Обзор – в течение трех дней с момента подачи заявки на публикацию. ✔️ Номер журнала будет опубликован на сайте через 5 дней после окончания приема статей. ✔️ Журнал «Новости преподавания» включен в список рекомендуемых научных изданий для публикации основных научных результатов докторских диссертаций.
Ushbu maqolada bolalarda nafas a'zolari kasalliklarining etiologiyasi, diagnostikasi, davolash va profilaktika masalalari yoritilgan. O'tkir respirator virusli infeksiyalar, pnevmoniya va bronxial astmaning klinik xususiyatlari tahlil qilingan. Zamonaviy yondashuvlar va JSST tavsiyalariga asoslangan boshqaruv strategiyalari keltirilgan.
bolalar, nafas a'zolari kasalliklari, pnevmoniya, bronxial astma, ORVI, diagnostika, davolash, profilaktika
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI VA ROSSIYA FEDERATSIYASIDA YERGA BO‘LGAN HUQUQ TURLARINING QIYOSIY TAHLILI
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi va Rossiya Federatsiyasida yerga bo‘lgan huquq turlari hamda ularning huquqiy tartibga solinishi qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida ikki davlatning yer qonunchiligi o‘rganilib, yer uchastkalariga bo‘lgan huquq shakllari, ularning mazmuni va o‘ziga xos xususiyatlari tahlil etiladi. Tadqiqot natijasida ikki davlat yer qonunchiligi o‘rtasidagi o‘xshash va farqli jihatlar aniqlanadi hamda yer munosabatlarini takomillashtirish bo‘yicha xulosalar beriladi.
Yer huquqi, realizatsiya qilish, yer munosabatlari, yer uchastkasi, mulk huquqi, foydalanish huquqi, ijara huquqi, servitut, yer kadastri, qiyosiy tahlil, yer qonunchiligi.
BEYOND THE BOOKS: 5 COMPELLING REASONS TO DISCOVER THE REGIONAL INFORMATION LIBRARY CENTER NAMED AFTER ADIB SOBIR TERMIZI
This article analyzes the planned full digitization of collections at the Adib Sobir Termizi Surkhandarya Regional Information Library Center during the era of modern digital transformation, noting that these opportunities are already partially accessible. It highlights five compelling reasons why this institution serves as a dynamic hub for community engagement, digital literacy, and historical preservation in the region, advantages and promotes other culminating dynamic aspects of the center: a treasury of rich and rare resources, modern digital opportunities, an intellectual environment with comfortable co-working spaces, a hub for cultural and educational events, free services with open access for everyone, as well as the preservation of historical heritage and the spirit of great scholars.
e-books, digital platforms, Regional Information Library Center, Adib Sobir Termizi, global electronic libraries, accessing information, Modern libraries, E-library system, modern infrastructure
WEARABLE SENSORS FOR CONTINUOUS BIOSIGNAL MONITORING: CHALLENGES, AI INTEGRATION AND CURRENT LIMITATIONS
Wearable sensor technologies have emerged as a transformative platform for continuous, real-time biosignal monitoring, enabling week- and month-long acquisition of physiological parameters outside clinical settings. This paper presents a systematic review of wearable biosignal monitoring systems, focusing on three critical dimensions: device capabilities and signal quality, artificial intelligence (AI) integration for automated analysis, and unresolved challenges that impede widespread clinical adoption. Drawing on three key recent studies — Stuart et al. (APL Bioengineering, 2022), Huang et al. (Biosensors, 2025), and Bolpagni et al. (Sensors, 2024) — the review identifies power consumption, user compliance, data interoperability, algorithmic bias, and real-world deployment as the principal open challenges.
wearable sensors, biosignal monitoring, continuous health monitoring, AI-driven healthcare, signal quality, power consumption, data privacy, algorithmic bias, stress detection, EDA, PPG, ECG.
FIZIKA FANINI O‘QITISHDA VIRTUAL LABORATORIYALARNING O‘RNI
Bugungi kunda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishi ta’lim tizimiga ham katta ta’sir ko‘rsatmoqda. Ayniqsa, tabiiy fanlarni, jumladan fizika fanini o‘qitishda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va raqamli vositalardan foydalanish ta’lim samaradorligini oshirishda muhim omil bo‘lib xizmat qilmoqda. Fizika fani tajriba va kuzatishlarga asoslangan fan hisoblanganligi sababli laboratoriya mashg‘ulotlari alohida ahamiyat kasb etadi. Biroq barcha ta’lim muassasalarida ham zamonaviy laboratoriya jihozlari yetarli emas. Shu sababli virtual laboratoriyalardan foydalanish bugungi kunning dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi.
GENERATIV SUN'IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING DASTURIY TA'MINOT ISHLAB CHIQISH JARAYONLARIGA TA'SIRI
Ushbu maqolada generativ sun'iy intellekt texnologiyalarining dasturiy ta'minot ishlab chiqish jarayoniga ko'rsatayotgan ta'siri ilmiy-tahliliy jihatdan o'rganiladi. Tadqiqotda ChatGPT, GitHub Copilot, Amazon CodeWhisperer va boshqa AI yordamchi vositalarining muhandislik jarayonlariga integratsiyasi, mehnat unumdorligiga ta'siri, afzalliklari va risklari ko'rib chiqiladi. 2024–2026-yillarga oid bir nechta xalqaro tashkilotlarining hisobotlariga asoslangan statistik ma'lumotlar tahlil qilinadi. Shuningdek, AI agentlarining kelajakdagi roli va dasturlash kasbiga ta'siri baholanadi.
generativ sun'iy intellekt, GitHub Copilot, ChatGPT, avtomatik kod generatsiyasi, dasturiy ta'minot muhandisligi, AI agentlari, dasturiy testlash, LLM, software engineering.
KAMBAG‘ALLIKNI QISQARTIRISH VA BANDLIKNI TA’MINLASHDA DAVLAT MOLIYAVIY RESURSLARIDAN SAMARALI FOYDALANISH (SURXONDARYO VILOYATI MISOLIDA)
Mazkur ilmiy maqolada O‘zbekistonda, xususan Surxondaryo viloyatida kambag‘allikni qisqartirish va aholi bandligini ta’minlashda davlat moliyaviy resurslaridan foydalanish samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida so‘nggi yillardagi statistik ma’lumotlar asosida davlat byudjeti xarajatlari, bandlik darajasi va kambag‘allik ko‘rsatkichlari o‘rganildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, manzilli ijtimoiy yordam, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash va infratuzilma loyihalari muhim ijobiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Shu bilan birga, resurslardan foydalanishda ayrim tizimli muammolar mavjud.
РОЛЬ ВНУТРЕННИХ И ВНЕШНИХ ЭФФЕКТОВ В ПРОИСХОЖДЕНИИ ФЕРРОМАГНЕТИЗМА В ЖИДКИХ МАГНИТНЫХ ПОЛУПРОВОДНИКАХ НА ОСНОВЕ ОКСИДОВ
В настоящей работе исследуется роль внутренних (обменное взаимодействие, спин-орбитальная связь, зонная структура) и внешних (легирование, дефекты, границы зёрен, температура) факторов в формировании ферромагнитного упорядочения в разбавленных магнитных полупроводниках (РМП) на основе оксидов, находящихся в жидком состоянии или обладающих аморфной структурой. Рассмотрены основные теоретические модели – RKKY-взаимодействие, двойной обмен, модель связанных магнитных поляронов – и их применимость к оксидным системам. Представлены экспериментальные данные по системам ZnO, TiO2, In2O3 и SnO2, легированным переходными металлами. Показано, что конкурирующие внутренние и внешние механизмы совместно определяют знак и величину температуры Кюри, а доминирующий вклад зависит от концентрации носителей заряда и степени структурного беспорядка.
разбавленные магнитные полупроводники, оксиды, ферромагнетизм, обменное взаимодействие, дефекты, жидкие полупроводники, температура Кюри.
ПУШКИН И ШЕКСПИР: ПРОБЛЕМА ЛИТЕРАТУРНОГО ВЛИЯНИЯ И ТРАНСФОРМАЦИИ ОБРАЗОВ
Статья посвящена исследованию влияния творческого наследия Уильяма Шекспира на формирование художественной системы А.С. Пушкина. Рассматривается процесс рецепции шекспировских принципов драматургии и характерологии в контексте развития русской культуры первой трети XIX века. Основное внимание уделяется анализу трагедии «Борис Годунов» как опыта создания «народной драмы» по шекспировскому образцу, а также изучению поэмы «Анджело» и психологических параллелей в «Маленьких трагедиях». Автор исследует, как Пушкин, опираясь на метод английского драматурга, преодолевал каноны французского классицизма, внедряя принципы историзма, многогранности характеров и сюжетной свободы. В работе делается вывод о том, что освоение шекспировского опыта стало для Пушкина ключевым этапом на пути к созданию русского реалистического метода и определило дальнейший вектор развития национальной литературы.
А.С. Пушкин, У. Шекспир, шекспиризм, русская литература, сравнительное литературоведение, рецепция, «Борис Годунов», историческая трагедия, психологизм, народность, литературная традиция, интертекстуальность.
УРБАНИСТИЧЕСКИЙ ЛАБИРИНТ: СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ ЛОНДОНА Д. ДЕФО И ПЕТЕРБУРГА Ф.М. ДОСТОЕВСКОГО
Город в литературе никогда не был просто декорацией. Это живой организм, дыхательный ритм которого определяет судьбы персонажей, диктует законы морали и формирует саму структуру сознания. В данном докладе мы обращаемся к двум фундаментальным моделям урбанистического пространства в мировой литературе: Лондону Даниэля Дефо (эпоха раннего капитализма и Просвещения) и Петербургу Федора Достоевского (эпоха кризиса реализма и экзистенциальных поисков). Именно в противопоставлении этих двух хронотопов выявляется глубинное различие между западноевропейским и русским типом культурного сознания.
урбанистическое пространство, городская среда, Лондон, Петербург, природа отчуждения, законы морали.
ИНФЛЯЦИЯ И АНТИИНФЛЯЦИОННАЯ ПОЛИТИКА: МАКРОЭКОНОМИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ
Инфляция представляет собой одно из ключевых явлений в макроэкономике, оказывающее существенное влияние на экономическую стабильность, уровень жизни населения и инвестиционный климат. Под инфляцией понимается устойчивый рост общего уровня цен, сопровождающийся снижением покупательной способности денег.
CURRENT STATE OF EDUCATIONAL SOFTWARE, ACHIEVEMENTS, AND SHORTCOMINGS: RETROSPECTIVE ANALYSIS AND PROSPECTIVE MODELS
This article analyzes the role of software suites such as iSpring Suite, Kahoot, Quizizz, and MyTest, which are extensively utilized in contemporary educational processes, focusing on their didactic capabilities and pedagogical effectiveness. The study provides a critical examination of the impact of digital educational tools on student motivation and the degree of objectivity in knowledge assessment. Furthermore, scientifically grounded solutions to existing challenges in the field are proposed.
EdTech, iSpring Suite, Kahoot, Quizizz, MyTest, SAMR model, Learning Analytics, gamification, digital divide, pedagogical design.
JAZONI IJRO ETISH MUASSASALARIDA SAYLOVLARNI TASHKIL ETISH AMALYOTI VA MAVJUD MUAMMOLAR
Ushbu maqolada jazoni ijro etish muassasalarida saylovlarni tashkil etish amaliyoti, uning huquqiy asoslari hamda mavjud muammolar tahlil qilingan. Tadqiqotda mahkumlarning saylov huquqini ta’minlash, saylov jarayonlarini qonunchilik talablari asosida tashkil etish, saylov uchastkalarini shakllantirish va ovoz berish jarayonini amalga oshirish bilan bog‘liq masalalar ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, jazoni ijro etish muassasalarida saylovlarni o‘tkazishda uchraydigan tashkiliy-huquqiy muammolar, jumladan, mahkumlarning huquqiy xabardorligi yetarli emasligi, texnik va tashkiliy cheklovlar, saylov jarayonining ochiqligi va shaffofligini ta’minlash bilan bog‘liq masalalar tahlil etilgan. Maqolada xalqaro tajriba va milliy qonunchilik asosida saylov tizimini takomillashtirish, mahkumlarning konstitutsiyaviy huquqlarini ta’minlash hamda saylov jarayonlarini samarali tashkil etish bo‘yicha ilmiy-amaliy taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Jazoni ijro etish muassasalari, saylov huquqi, saylov jarayoni, mahkumlar huquqlari, ovoz berish tartibi, saylov uchastkalari, saylov qonunchiligi, konstitutsiyaviy huquqlar, saylovlarni tashkil etish, huquqiy kafolatlar, saylov tizimi, mahkumlar ishtiroki, shaffoflik va ochiqlik, huquqiy madaniyat, xalqaro tajriba, tashkiliy muammolar, texnik ta’minot, saylov nazorati, demokratik jarayonlar, inson huquqlari.
СОВЕТСКАЯ ПОЛИТИКА В ОТНОШЕНИИ ЖЕНЩИН: АНАЛИЗ ИСТОЧНИКОВ И ИСТОРИОГРАФИЧЕСКИЕ ВОПРОСЫ
В данной статье на основе источников анализируется государственная политика в отношении женщин в советский период и рассматриваются историографические аспекты этого процесса. Советские власти проводили политику поощрения участия женщин в социально-политической, экономической и культурной жизни, в рамках которой приоритетными направлениями были определены участие женщин в образовании и общественном производстве. Советская политика использовала указы и пропагандистские инструменты для обеспечения женщинам равных прав, но преобладал классовый подход без учета национальных особенностей. В качестве основных источников изучались документы советской эпохи, партийные архивы, научные диссертации и статьи, опубликованные в СМИ, на основе которых были выявлены положительные и отрицательные аспекты политики, включая ограничения на повышение активности местных женщин, а также сравнительно рассмотрено влияние коммунистической идеологии. Эффективность советской политики и ее влияние на национальный контекст являются спорными, и в статье представлен объективный анализ этих вопросов: с одной стороны, кампания за права женщин способствовала равенству, а с другой – ограничивала социальные изменения. Исследование вносит вклад в решение современных исторических вопросов в контексте Узбекистана и Центральной Азии.
женщины, организации, права женщин, гендерное равенство, общество, положение женщин.
PROBATSIYA XIZMATI NAZORATI OSTIDAGI SHAXSLAR BILAN OLIB BORILADIGAN IJTIMOIY, HUQUQIY VA PSIXOLOGIK ISHLARNING YO`NALISHLARI, SHAKLLARI VA UNI REJALASHTIRISH NAZARIY-HUQUQIY ASOSLARI.
Mazkur maqolada probatsiya xizmati nazorati ostidagi shaxslar bilan olib boriladigan ijtimoiy, huquqiy va psixologik ishlarning yo‘nalishlari, ularni amalga oshirish shakllari hamda mazkur faoliyatni samarali tashkil etish va rejalashtirish masalalarini kompleks o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqot ishida probatsiya institutining nazariy-huquqiy asoslari, uning jamiyatdagi o‘rni va ahamiyati, shuningdek, jinoyatchilikning oldini olish va huquqbuzar shaxslarni ijtimoiy reabilitatsiya qilishdagi roli chuqur ilmiy tahlil etilgan. Ishda probatsiya nazorati ostidagi shaxslarning huquqiy maqomi, ularning huquq va majburiyatlari, qonunchilikda belgilangan cheklovlar hamda ularning ijtimoiy muhitga moslashuvi bilan bog‘liq muammolar tizimli yondashuv asosida ko‘rib chiqilgan. Xususan, ushbu toifadagi shaxslarning bandlik darajasi pastligi, ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarining yetarli darajada rivojlanmaganligi, oilaviy va ijtimoiy muhitdagi salbiy omillar, psixologik beqarorlik va ijtimoiy stigmatizatsiya kabi muammolar tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida probatsiya xizmatida amalga oshiriladigan ijtimoiy ishlarning asosiy yo‘nalishlari sifatida shaxslarni ijtimoiy moslashtirish, ularni mehnat bozoriga integratsiya qilish, kasb-hunar o‘rganishga yo‘naltirish, oilaviy muhitni mustahkamlash va ijtimoiy yordam ko‘rsatish mexanizmlari o‘rganilgan. Huquqiy ishlar doirasida esa nazorat ostidagi shaxslarga huquqiy maslahatlar berish, ularning huquqiy ongini oshirish, amaldagi qonunchilik talablariga rioya etilishini ta’minlash, shuningdek, huquqbuzarliklarning oldini olishga qaratilgan profilaktik choralar tahlil qilingan. Psixologik ishlar yo‘nalishida shaxslarning psixologik diagnostikasi, individual va guruhiy psixokorreksion ishlar, stress, agressiya va deviant xulq-atvorni bartaraf etishga qaratilgan usullar yoritilgan. Shuningdek, probatsiya faoliyatini tashkil etishning asosiy shakllari, jumladan, individual profilaktik ishlar, guruhiy mashg‘ulotlar, reabilitatsion dasturlar, ijtimoiy hamkorlik mexanizmlari hamda idoralararo hamkorlik masalalari keng yoritilgan.
THE SYNTACTIC AND SEMANTIC DISTINCTIONS BETWEEN GERUNDS AND INFINITIVES IN MODERN ENGLISH
In the grammatical system of the English language, non-finite verb forms, specifically the gerund and the infinitive, represent a complex and multifaceted phenomenon. These two forms perform various functions within a sentence, often sharing semantic proximity while exhibiting sharp distinctions in specific contexts. The usage of gerunds and infinitives is governed not only by rigid grammatical rules but also by nuances of speech culture, stylistics, and contextual meaning. This article analyzes the linguistic nature of gerunds and infinitives, their syntactic roles, similarities and differences, and their application from the perspective of modern linguistics. Understanding these distinctions is crucial for achieving proficiency in English, as incorrect usage can lead to significant changes in meaning or grammatical errors [1].
OG'IZ BO'SHLIG'I MIKROFLORASINING BARQARORLIGIDA GIGIYENIK CHORA-TADBIRLAR VA XALQ TABOBATI VOSITALARINING SAMARADORLIGI: ADABIYOTLAR SHARHI
Ushbu adabiyotlar sharhi og'iz bo'shlig'i mikroflorasining barqarorligini ta'minlashda gigiyenik chora-tadbirlar va xalq tabobati vositalarining roli va samaradorligiga bag'ishlangan zamonaviy ilmiy manbalarni tahlil qiladi. Og'iz bo'shlig'i 700 dan ortiq mikroorganizm turini o'z ichiga oluvchi murakkab ekosistema hisoblanib, uning muvozanat buzilishi kariyes, gingivit, parodontit va stomatit kabi tarqalgan stomatologik kasalliklarga olib keladi. Sharh doirasida romashka (Matricaria chamomilla), shalfey (Salvia officinalis), jalbir (Plantago major), echinaseya (Echinacea purpurea) va boshqa shifobaxsh o'simliklarning antibakterial, yallig'lanishga qarshi va immunomodulyator xususiyatlari ko'rib chiqildi. Tahlil shuni ko'rsatadiki, an'anaviy gigiyenik usullar bilan xalq tabobati vositalarini kompleks qo'llash og'iz bo'shlig'i mikroflora muvozanatini saqlashning samarali strategiyasi bo'lib xizmat qilishi mumkin.
og'iz bo'shlig'i mikroflorasi, gigiyena, xalq tabobati, shifobaxsh o'simliklar, stomatologik salomatlik, antibakterial ta'sir.
DO‘LANANING YURAK-QON TOMIR TIZIMIGA TA’SIRI: KIMYOVIY TARKIBI, FARMAKOLOGIK XUSUSIYATLARI VA ATEROSKLEROZGA QARSHI SAMARADORLIGI
Ushbu maqolada Crataegus spp. o‘simligining kimyoviy tarkibi, farmakologik xususiyatlari va yurak-qon tomir tizimiga ta’siri tahlil qilingan. Crataegus tarkibidagi flavonoidlar, fenol birikmalari, proantotsianidinlar va pektin moddalarining antioksidant, gipolipidemik, yallig‘lanishga qarshi hamda kardioprotektor xususiyatlari yoritilgan. Shuningdek, Crataegusning ateroskleroz rivojlanishini sekinlashtirishi, endoteliy funksiyasini himoya qilishi va lipid almashinuvini yaxshilashi haqidagi zamonaviy tadqiqotlar tahlil qilingan. Maqolada Crataegusning yurak-qon tomir kasalliklarini profilaktika qilish va davolashdagi istiqbolli ahamiyati ko‘rsatib berilgan.
Crataegus, ateroskleroz, antioksidant, flavonoidlar, gipolipidemik ta’sir, yurak-qon tomir kasalliklari, endoteliy, yallig‘lanish, kardioprotektor.
ЗОРОАСТРИЙСКАЯ ДЕМОНОЛОГИЯ КАК ПЕРСОНИФИКАЦИЯ ЧЕЛОВЕЧЕСКИХ ПОРОКОВ.
В данной статье зороастрийская демонология рассматривается не как собрание мифологических существ, а как ранняя система моральной психологии, где дэвы выступают персонификациями человеческих пороков. На примере ключевых дэвов прослеживается историческая эволюция этих представлений от Гат до сасанидской и парсийской литературы, демонстрируя их адаптацию в педагогическую и правовую практику.
Зороастризм, демонология, этические нормы, Аша, Джрудж, Аэшма, Бушияста, Таромайти, Саурва, Наонхайтьи, Индр.
VITAMIN DEFICIENCY AND ITS EFFECTS ON HUMAN HEALTH
This article comprehensively covers the role of vitamins in the human body, diseases and negative consequences caused by their deficiency. Also, information on ways to prevent vitamin deficiencies, the importance of proper nutrition, as well as the need for vitamins in modern medicine are given. The fact that vitamin deficiency can lead to various functional disruptions in the human body, weaken the immune system and adversely affect overall health has been scientifically explained.
vitamin, avitaminosis, hypovitaminosis, immunity, healthy nutrition, microelements, diseases, prophylaxis, organism, food.
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINI BAHOLASH ORQALI MOTIVATSIYASINI OSHIRISH VA RAG‘BATLANTIRISHGA DOIR YO‘NALISHLAR
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini baholash orqali ularning o‘qishga bo‘lgan motivatsiyasini oshirish va rag‘batlantirish yo‘nalishlari yoritiladi. Unda baholashning an’anaviy va zamonaviy usullari, xususan, formativ va summativ baholashning o‘quvchi rivojiga ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, baholash jarayonida individual yondashuvni qo‘llash, ijobiy fikr bildirish, o‘quvchilarning yutuqlarini e’tirof etish hamda ularni qo‘llab-quvvatlashning ahamiyati ochib beriladi. Maqolada o‘qituvchilarning baholashdagi pedagogik mahorati, o‘quvchilarda o‘z-o‘zini baholash ko‘nikmalarini shakllantirish va sog‘lom raqobat muhitini yaratish orqali ta’lim samaradorligini oshirish masalalari ham muhim o‘rin egallaydi.
Boshlang‘ich ta’lim, baholash jarayoni, motivatsiya, rag‘batlantirish, formativ baholash, summativ baholash, individual yondashuv, o‘quvchi faolligi, pedagogik mahorat, ijobiy fikr-mulohaza
VII АIGЕBRА KURSIDA "AYNIY SHAKL ALMASHTIRISHRLAR" MODULINI O'QITISH METODIKASI
“Ayniy shakl almashtirishlar” mavzusi maktab algebra kursining fundamental qismlaridan biri bo'lib, o'quvchilarning matematik tafakkurini rivojlantirishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada VII algebra kursida mazkur modulni o'qitishning samarali metodikasi tahlil qilinadi. Taklif etilayotgan metodika o'quvchilarda ayniy shakl almashtirishlarga doir tushunchalarni chuqur o'zlashtirish, amaliy ko'nikmalarni shakllantirish hamda mantiqiy fikrlash qobiliyatini oshirishga qaratilgan. Unda interfaol usullar, differensial yondashuv va zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish mexanizmlari yoritilgan. Natijada, o'quvchilarning mavzuni o'zlashtirish darajasi oshib, keyingi matematik bilimlarni egallash uchun mustahkam poydevor yaratiladi.
Algebra, Ayniy shakl almashtirishlar, O'qitish metodikasi, Modul, VII sinf, Matematika ta'limi, Didaktika, Pedagogik texnologiyalar
DALACHOYDOSHLAR OILASIGA MANSUB DORIVOR TURLAR VA ULARNI AHAMIYATI
Oʻrta dengiz hududlarida oʻsadi.Oʻzbekistonda 3 turi bor. Ular choychoʻp, dalachoy, choyoʻt, qizilpoycha deb yuritiladi.D.larning barglari oddiy, yaxlit, koʻpchiligi qaramaqarshi joylashgan.Guli - roʻvaksimon toʻpgul, sariq, ikki jinsli.Kosachabarglari koʻpincha yarmisigacha qoʻshilgan.Changchilari koʻp, oʻzaro tutashgan.Urugʻchisi bitta, 3-5 uyali.Mevasi koʻsakcha. Oʻzbekistonning adir va togʻli xududlarida D.ning N. perforatum L. degan turi koʻp tarqalgan. Tarkibida oshlovchi moddalar, efir moylari va S vitamin bor. Xalq tabobatida (meʼda-ichak kasalliklarida va qon aralash ich ketganda) ishlatiladi.
iqlim o‘zgarishi, Hypericum perforatum, Arslonquloq (bargi), asarun (ildizi, ildizpoyasi), gazandaо‘t (bargi), gulizardak (tanasi), dо‘lana (guli, mevasi), jag‘-jag‘ (bargi, tanasi), ittikanak (tanasi), kiyikо‘t (tanasi, efir moyi), rayhon (bargi, efir moyi).
DORIVOR O‘SIMLIKLARNING BIOLOGIK AHAMIYATI
Dorivor о‘simliklardan tayyorlanadigan dori vositalari jigar hujayralarini qattiq ta’sirlamaydi, kо‘ngilsiz asosratlar olib kelmaydi. О‘simliklardan tayyorlangan dori turlari organizm uchun zararsiz, shu sababli ularni surunkali jigar kasalliklarida uzoq vaqt qо‘llash mumkin.
Bо‘znoch, bо‘ymodaron, dastarbosh, zirk, kashnich, makkajо‘xori, buyrak choy, na’matak, tirnoqgul, shuvoq, qayin, yalpiz, qoqi, qulupnay.
SUVNING TUZILISHI VA XOSSALARI. SUV — TIRIK ORGANIZMNING UNIVERSIAL DISPERSION MUHITI
Dispers tizimi deb bir xil moddalarning juda mayda bo‘lak- larga bo‘lingan zarralaridan tuzilgan ko‘p yoki oz boshqa moddalar massasiga bo‘linganiga aytiladi. Bo‘laklarga bo‘lingan moddalarga dispers faza deyiladi. Dispersion fazada bo‘lingan zarralarga dispersiya muhiti deyiladi
Tetraedr konfiguratsiyasi, agregat, dispers faza, qon plazmasidagi (zardob) eritrotsitlar aralashmasi, kolloidli eritma liofillangan,
MUSIQA TERAPIYASI ASOSIDA DUDUQLANUVCHI BOLALARNING MUSHAKLAR HARAKATI VA EMOTSIONAL HOLATINI KORREKSIYALASH
Mazkur maqolada duduqlanuvchi bolalarda nutq apparati mushaklari faoliyati va emotsional holatni musiqa terapiyasi orqali psixokorreksiyalash masalalari batafsil yoritilgan. Ilmiy manbalar asosida musiqa terapiyasining psixofiziologik ta’siri tahlil qilinib, amaliy metodika va samarali mashg‘ulot tizimi taklif etilgan.
duduqlanish, musiqa terapiyasi, psixokorreksiya, emotsional holat, nutq apparati, ritm, relaksatsiya.
O‘SMIRLIK YOSHIDAGI O‘G‘RILIKKA MOYILLIGI BOR O‘QUVCHILARNING PSIXOLOGIK DIAGNOSTIKASI VA KORREKSIYASINING PSIXOLOGIK MEKANIZMLARI
Ushbu ishda o‘smirlik yoshidagi o‘quvchilar orasida uchraydigan o‘g‘rilikka moyillik xulq-atvorining psixologik tabiatini aniqlash, tashxislash va uni korreksiyalashning samarali mexanizmlari yoritilgan. Tadqiqotda o‘smir shaxsining shakllanishidagi inqirozli davrlar, deviant xulq-atvorni keltirib chiqaruvchi ijtimoiy-psixologik omillar hamda oilaviy muhitning ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘g‘rilikka moyil o‘quvchilarni erta aniqlashda qo‘llaniladigan zamonaviy psixodiagnostik metodikalar (proyektiv testlar, anketa so‘rovnomalari) ko‘rib chiqiladi. Maqolaning asosiy qismi ushbu salbiy moyillikni bartaraf etishga qaratilgan psixologik korreksiya dasturlari, ya’ni motivatsion sohani qayta qurish, hissiy-irodaviy nazoratni kuchaytirish va ijtimoiy moslashuvni yaxshilash mexanizmlariga bag‘ishlangan. Tadqiqot natijalari maktab psixologlari va pedagoglar uchun amaliy tavsiya sifatida xizmat qiladi.
O‘smirlik davri, o‘g‘rilikka moyillik, deviant xulq-atvor, psixodiagnostika, psixokorreksiya, psixologik profilaktika, ijtimoiy moslashuv, motivatsion soha.
ZIYOVIDDIN MANSUR SHE’RIYATIDA QO‘LLANGAN ANAFORALARNING LEKSIK - SEMANTIK XUSUSIYATLARI
Ushbu maqolada Ziyoviddin Mansur she’riyatida anafora usulining qo‘llanilishi leksik-semantik va sintaktik jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda badiiy takrorlarning asar mazmunini kuchaytirish, matnga musiqiylik bag‘ishlash va emotsional ta’sirchanlikni ta’minlashdagi roli ochib berilgan. Shuningdek, anaforalar so‘z turkumlari va gap bo‘laklari kesimida tasniflangan.
Ziyoviddin Mansur, she’riyat, anafora, badiiy takror, leksik-semantik tahlil.
ЧИГИТ ЧИҚАРИШ ВИНТЛИ КОНВЕЕРИГА ТАЪСИР ЭТУВЧИ КУЧЛАР ТАҲЛИЛИ
Мақолада тадқиқ этилаётган чигит чиқариш винтли конвеерига таъсир этувчи кучлар, винтли конвеер бўғинига таъсир қиладиган ташқи юкланишлар турлари, материал оғирлигидан вертикал юклар, винтли конвеер винти ва валининг оғирлиги, материални суришдан ҳосил бўладиган тангенциал куч ва виннтли конвеер таянчлари А ва В нуқталарга тушадиган юкланишлар таҳлил этилган.
винтли конвеер, чигит, тола, толали чиқиндилар,конструктив параметрлар, айланиш частотаси, бурчак тезлик, тангенциал тезлик, винт қадами, таянч реакциялари, техник ечимлар, бўғинлар, нуқталар.
KARTOSHKA YETISHTIRISHDA AGROTEXNIK USULLAR VA HOSILDORLIKNI OSHIRISH OMILLARI
Kartoshka dunyo aholisi uchun eng muhim oziq-ovqat ekinlaridan biri hisoblanadi. Uning tarkibida kraxmal (20% gacha), uglevodlar, oqsil, S vitamini, mineral tuzlar va boshqa foydali moddalar mavjud. O‘zbekistonda kartoshka “ikkinchi non” deb ataladi va kundalik taomnomamizning ajralmas qismidir. Qishloq xo‘jaligi vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, respublikada kartoshka yetishtirishni rivojlantirish va importdan bosqichma-bosqich voz kechish bo‘yicha davlat dasturi amalga oshirilmoqda
Kartoshka, agrotexnika, hosildorlik, o‘g‘itlash, sug‘orish, chopiq qilish, tuproqqa ishlov berish, ekish muddatlari, zararkunandalarga qarshi kurash, intensiv texnologiyalar, urug‘lik kartoshka, takroriy ekish