MOLIYAVIY INKLYUZIVLIK VA MIKROMOLIYALASHTIRISHNI RIVOJLANTIRISH ASOSIDA KICHIK BIZNESNING KREDIT OLISH IMKONIYATLARINI KENGAYTIRISH
Keywords:
moliyaviy inklyuzivlik, mikromoliyalashtirish, kichik biznes, kredit resurslari, fintex, moliyalashtirish tafovuti.Abstract
Ushbu tezis moliyaviy inklyuzivlik va mikromoliyalashtirish tizimlarining kichik biznes subyektlariga kredit resurslariga kirish imkoniyatlarini kengaytirishdagi rolini iqtisodiy nuqtai nazardan tahlil qiladi. Tadqiqot 2019-2025 yillar oralig‘idagi xalqaro moliya institutlari (IFC, Jahon banki, SME Finance Forum) hisobotlari, ilmiy adabiyotlar va statistik ma’lumotlarga asoslangan tizimli tahlil va qiyosiy tahlil uslublari orqali amalga oshirildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, rivojlanayotgan bozorlarda kichik va mikro tadbirkorlik subyektlarining sezilarli qismi rasmiy moliya tizimidan yetarli darajada foydalana olmayapti, bu esa trillion dollarlik moliyalashtirish tafovutini keltirib chiqarmoqda. Fintex texnologiyalari va raqamli kreditlash platformalarining rivojlanishi ushbu tafovutni qisqartirishning istiqbolli vositasi sifatida baholanmoqda, biroq raqamli tengsizlik, institutsional cheklovlar va moliyaviy savodxonlikning pastligi bu jarayonni sekinlashtiruvchi omillar sifatida saqlanib qolmoqda.
References
1. Amundi Research Center. (2025). From access to empowerment: Financial inclusion 2025. Amundi Asset Management.
2. Ibodullayevich, V. D. (2026). Stages of improving the mechanisms for ensuring the competitiveness of small business entities providing medical services. Научный импульс, 4(41), 86–92.
3. Vaisov, D. (2024). Raqobatbardoshlik tushunchalarining mohiyati va tavsiflanishi. University Research Base, 65–69.
4. Ibodullayevich, V. D. (2024). Xorijiy mamlakatlarda kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarining raqobatbardoshligini ta'minlashdagi ilg'or tajribalar. Marketing Jurnali, 28–37.
5. Ibodullayevich, V. D. (2026). International practices of innovation ecosystems and technological transformation in enhancing the financial competitiveness of small business entities. Arabian Journal of Science, 3(7), 475–483.
6. Vaisov, D., & Madraximov, Q. (2026). Kichik biznes subyektlarining investitsion salohiyatini baholashning hududiy xususiyatlari. Muhandislik va Iqtisodiyot, 4(7), 279–283.
7. Vaisov, D. (2026). Moliyaviy raqobatbardoshlikning iqtisodiy mohiyati va uni shakllantirish zarurati. Finance, Money and Credit, 6(2), 129–137.
8. Ibodullayevich, V. D. (2026). Kichik biznes subyektlari moliyaviy raqobatbardoshligini ta'minlashda xorijiy moliyalashtirish modellarining taqqoslama institutsional tahlili. Научный импульс, 4(47), 126–135.
9. Ibodullayevich, V. D. (2026). Kichik biznes subyektlari moliyaviy raqobatbardoshligini shakllantirishning nazariy asoslari. Научный импульс, 4(47), 117–125.
10. BlueOrchard. (2025). Microfinance outlook for 2025. BlueOrchard Finance.
11. International Finance Corporation. (2025). MSME finance gap: An updated estimation and evolution. SME Finance Forum, IFC.
12. International Finance Corporation. (2024). IFC to help financial institutions support small businesses through new global MSME financing platform. IFC, World Bank Group.
13. Nwaimo, C. S., Adegbite, A. O., & Bello, B. G. (2024). Integrating fintech and innovation in microfinance: Transforming credit accessibility for small businesses. International Journal of Frontline Research and Reviews, 3(1), 1-15.
14. SME Finance Forum. (2025). MSME finance gap: Assessment of the shortfalls and opportunities in financing micro, small and medium enterprises in emerging markets. IFC.
15. World Bank Group. (2025). Global Findex database 2025: Measuring financial inclusion and the fintech revolution. World Bank.
16. Zakirova, G. (2024). Kichik biznes korxonalarida B2B bozorini tizimli tashkil etishning uslubiy jihatlari. Green Economy and Development, 2(4).
17. Qudratova, Z. G. (2023). Moliyaviy xizmatlarni rivojlantirishda raqamli texnologiyalarning o‘rni va ahamiyati. Journal of New Century Innovations.