NEYRODEGENERATIV KASALLIKLARNING PATOGENEZI: ALTSGEYMER VA PARKINSON KASALLIKLARI MISOLIDA
Keywords:
Neyrodegeneratsiya, Altsgeymer kasalligi, Parkinson kasalligi, amiloid-β, tau oqsili, α-sinuklein, oksidlovchi stress, neyroinflammasiyaAbstract
Neyrodegenerativ kasalliklar markaziy nerv tizimida progressiv va qaytmas neyronlar shikastlanishi bilan tavsiflanadigan surunkali patologiyalar guruhidir. Ushbu kasalliklar orasida Altsgeymer va Parkinson kasalliklari eng keng tarqalgan bo‘lib, kognitiv va motor funksiyalarning buzilishi bilan kechadi. Mazkur maqolada neyrodegenerativ jarayonlarning zamonaviy patofiziologik mexanizmlari, xususan amiloid-β, tau oqsili va α-sinuklein agregatsiyasi, mitoxondrial disfunktsiya, oksidlovchi stress hamda neyroinflammasiyaning roli tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu kasalliklarning klinik belgilari, diagnostik ahamiyati va zamonaviy davolash yondashuvlari yoritiladi. Maqola tibbiyot talabalari va amaliyotchi shifokorlar uchun ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.
References
2. Alzheimer’s Association. Alzheimer’s disease facts and figures. Alzheimer’s & Dementia. 2023.
3. Hardy J., Selkoe D.J. The amyloid hypothesis of Alzheimer’s disease. Science. 2002;297:353–356.
4. Goedert M., Spillantini M.G. Tau pathology in neurodegenerative diseases. Lancet Neurology. 2006;5:235–245.
5. Dauer W., Przedborski S. Parkinson’s disease: mechanisms and models. Neuron. 2003;39:889–909.
6. Schapira A.H.V. Mitochondrial dysfunction in Parkinson’s disease. Lancet Neurology. 2008;7:97–109.
7. Heneka M.T., et al. Neuroinflammation in Alzheimer’s disease. Lancet Neurology. 2015;14:388–405.