MASHINA DETALLARI SIRTLARIGA ISHLOV BERISH TEXNOLOGIYALARI: PORSHEN MISOLIDA TAHLIL VA OPTIMALLASHTIRISH YO‘LLARI
Keywords:
porshen, sirtga ishlov berish, mikrorelyef, kesish rejimi, silliqlash, pardoz ishlovi, geometrik aniqlik, texnologik jarayon, dvigatel detali, raqamli dastgoh, abraziv material, qoplama, ishqalanish, issiqlik yuklamasi, optimallashtirish.Abstract
Ushbu maqolada mashina detallari sirtlariga ishlov berish jarayonlarining texnologik xususiyatlari porshen misolida tahlil qilinadi. Porshen dvigatelning intensiv yuklama ostida ishlaydigan eng muhim detallaridan biri bo‘lgani sababli, uning sirt holati, geometrik aniqligi va mikrorelyefi mexanizmning umumiy samaradorligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Maqolada sirtga ishlov berishning asosiy bosqichlari, kesish rejimlarini tanlash mezonlari, asbob materiali va sovutish texnologiyalarining ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, porshen ishlab chiqarishda uchraydigan texnologik muammolar, aniqlikni pasaytiruvchi omillar va ularni kamaytirish bo‘yicha takliflar ko‘rib chiqiladi. Raqamli boshqaruvli dastgohlar, zamonaviy o‘lchash tizimlari va pardozlash usullarining imkoniyatlari amaliy misollar asosida baholanadi. Tadqiqot natijalari porshen sirtining sifatini oshirish orqali dvigatel ishonchliligi va resursini ko‘paytirishga xizmat qiluvchi texnologik yechimlarni taklif etadi.
References
1. Jo‘rayev A. Metallga ishlov berish asoslari. Toshkent, 2019. Mexanik ishlov jarayonlari, kesish nazariyasi va sirt sifatini shakllantirish tamoyillarini yoritadi.
2. Qurbonov Sh. Mashinasozlik texnologiyasi. Toshkent, 2020. Texnologik jarayonlar, stanoklar, o‘lchash va nazorat usullari bo‘yicha amaliy qo‘llanma.
3. Xo‘jayev B. Silliqlash texnologiyalari. Toshkent, 2018. Abrasiv ishlovning fizik mohiyati va sirt pardozlash samaradorligini tushuntiradi.
4. Niyozov U. Mashina detallariga ishlov berish. Samarqand, 2021. Sirt sifatiga ta’sir etuvchi texnologik faktorlar bo‘yicha nazariy sharh.
5. Karimov I. Dastgohsozlik asoslari. Toshkent, 2017. Mekhanik ishlov jarayonlarining konstruktiv va texnologik tamoyillarini tushuntiradi.
6. G‘aniyev A. Kesish rejimlari va optimallashtirish. Farg‘ona, 2020. Asbob yeyilishi va issiqlik ta’sirini kamaytirish bo‘yicha ilmiy tavsiyalar.
7. Rahimov M. Mashinasozlikda pardozlovchi ishlovlar. Toshkent, 2016. Honlash, lapping va polishing jarayonlarining qo‘llanish sohalari yoritilgan.
8. Porshen ishlab chiqarish standartlari. O‘zbekiston texnik reglamenti, 2022. Dvigatel detallarining sirt talablarini belgilaydi.
9. Kalpakjian S., Schmid S. Manufacturing Engineering and Technology. Pearson, 2020. Zamonaviy ishlov berish jarayonlari bo‘yicha fundamental manba.https://www.pearson.com
10. ASM International. Machining Handbook. 2019. Kesish jarayonlari, asbob materiali va sirt xususiyatlari bo‘yicha texnik ma’lumotlar. https://www.asminternational.org
11. Engine Piston Surface Finishing Methods. SAE International, 2021. Porshen sirtiga ishlov berish texnologiyalarining muhim tahlillari. https://www.sae.org
12. Totten G. Handbook of Aluminum: Processing and Finishing. CRC Press, 2018. Alyuminiy qotishmalariga ishlov berishning issiqlik va mexanik xususiyatlari bayoni.
13. Tlusty J. Fundamentals of Machining and Machine Tools. CRC Press, 2019. Kesish dinamikasi va vibratsiya tahlili keltirilgan.
14. Surface Roughness and Honing Processes. Springer Materials, 2020. Honlash jarayonining mikrorelyefga ta’siri chuqur tahlil qilingan. https://materials.springer.com
15. Ebrill P. Advanced Abrasive Processes. Elsevier, 2017. Abraziv materiallarning samaradorlik mezonlari va ishlov mexanikasi yoritilgan. https://www.elsevier.com
