OLIY TA’LIMDA ISO STANDARTLARINI JORIY ETISH MUAMMOSINING ILMIY ADABIYOTLARDA, XALQARO TAJRIBA VA O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI ME’YORIY-HUQUQIY HUJJATLARIDA YORITILISHI TAHLILI
Keywords:
ISO 9001, ISO 21001, oliy ta’lim, sifat menejmenti tizimi, ta’lim sifati, xalqaro standartlar, akkreditatsiya, O‘zbekiston me’yoriy-huquqiy hujjatlari, manfaatdor tomonlar, sifat madaniyati.Abstract
Oliy ta’lim tizimida ISO standartlarini, xususan ISO 9001 hamda ta’lim tashkilotlari uchun maxsus ishlab chiqilgan ISO 21001 standartini joriy etish muammosi ilmiy adabiyotlar, xalqaro tajriba va O‘zbekiston Respublikasi me’yoriy-huquqiy hujjatlari asosida kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda avvalo sifat menejmenti tizimlari konsepsiyasining ta’lim sohasiga ko‘chirilishi, ISO standartlarining oliy ta’lim muassasalari boshqaruvi va ta’lim jarayoniga ta’siri, ularning afzalliklari va cheklovlari ilmiy manbalar asosida yoritiladi. Xalqaro tajriba misolida universitetlarda ISO 9001 va ISO 21001 ni joriy etish modellari, jarayonlarga asoslangan boshqaruv, manfaatdor tomonlar bilan ishlash, ichki audit va doimiy takomillashtirish mexanizmlarining ta’lim sifati hamda universitetlarning xalqaro raqobatbardoshligiga ta’siri tahlil qilinadi.
References
1. ISO 21001:2018. Educational organizations — Management systems for educational organizations — Requirements with guidance for use. Geneva: International Organization for Standardization, 2018.
2. ISO 9001:2015. Quality management systems — Requirements. Geneva: International Organization for Standardization, 2015.
3. Kasperavičiūtė R. Approach of higher education institutions to ISO 9001 Standard: reasons, issues and benefits of implementation // Public Policy and Administration. 2012. Vol. 11, № 4. P. 672–689.
4. Papadimitriou A., Westerheijden D. F. Adoption of ISO-oriented quality management system in Greek universities: reactions to isomorphic pressures // The TQM Journal. 2010. Vol. 22, № 3. P. 229–241.
5. Elov O., Ergasheva M. Application of ISO 9001 standard in education // Академические исследования в современной науке (Academic Research in Modern Science). 2025. Vol. 4, № 1. P. 130–136.
6. Hamdamov Y. M. o‘g’li. Improving the quality of education by implementing the ISO 9001 quality management system in technical higher education institutions // International Journal of Pedagogics. 2025. Vol. 5, № 2. P. 39–41.
7. Elov O. Educational quality management system in the scientific literature // Journal of Academic and Applied Studies. 2023.
8. Methodological basis of the quality management system in education // International Journal of Advanced Scientific Research. 2023.
9. Arjona-Granados M. del P. va boshq. Quality management systems and educational quality: analysis in higher education institutions // Retos. 2022.
10. Krymets L. V. Developing the methodology on the basis of total quality management in higher education // Review of Education. 2022.