BENZINNING HAJMIY SARFINI O‘LCHASH TIZIMINI HARORAT SHAROITLARIDA TAJRIBAVIY BAHOLASH METODIKASI

Authors

  • Jo‘raqulov Mardon Davronovich Author

Keywords:

benzin, sarf o‘lchagich, laboratoriya tajribasi, harorat, tajriba rejasi, takrorlanuvchanlik, hajmni tuzatish, noaniqlik byudjeti.

Abstract

Maqolada benzinning hajmiy sarfini o‘lchash tizimini turli harorat va sarf rejimlarida laboratoriya sharoitida baholash metodikasi ishlab chiqiladi. Metodika o‘lchash vositalarini dastlabki tavsiflash, tajriba omillarini tanlash, o‘lchashlarni takrorlash, mahsulot hajmini tayanch sharoitga keltirish, natijalarni statistik qayta ishlash va o‘lchash noaniqligini baholash bosqichlarini qamrab oladi. Harorat va sarf rejimlari bo‘yicha tajriba matritsasini tuzish, o‘lchash ma’lumotlarini hujjatlashtirish va mustaqil tayanch qiymat bilan taqqoslash qoidalari bayon etiladi. Maqola tajriba metodikasiga bag‘ishlangan bo‘lib, amalda bajarilmagan o‘lchashlar uchun sonli natijalar keltirilmaydi. Taklif etilgan metodikani to‘liq amalga oshirish uchun benzin bilan ishlashga mos xavfsiz laboratoriya, aniqlangan turdagi sarf o‘lchagich va metrologik maqomi hujjatlashtirilgan taqqoslash vositasi talab etiladi.

References

[1] ASTM International. ASTM D1250-25. Standard Guide for the Use of the Joint API and ASTM Adjunct for Temperature and Pressure Volume Correction Factors for Generalized Crude Oils, Refined Products, and Lubricating Oils: API MPMS Chapter 11.1. West Conshohocken: ASTM International, 2025. DOI: https://doi.org/10.1520/D1250-25.

[2] JCGM 100:2008. Evaluation of measurement data — Guide to the expression of uncertainty in measurement (GUM). Joint Committee for Guides in Metrology, 2008. https://doi.org/10.59161/JCGM100-2008E.

[3] JCGM 101:2008. Evaluation of measurement data — Supplement 1 to the GUM: Propagation of distributions using a Monte Carlo method. Joint Committee for Guides in Metrology, 2008. https://doi.org/10.59161/JCGM101-2008.

[4] JCGM 200:2012. International Vocabulary of Metrology — Basic and General Concepts and Associated Terms (VIM), 3rd edition. Joint Committee for Guides in Metrology, 2012. https://doi.org/10.59161/JCGM200-2012.

[5] ISO 5168:2005. Measurement of fluid flow — Procedures for the evaluation of uncertainties. International Organization for Standardization, 2005.

[6] ISO/IEC 17025:2017. General requirements for the competence of testing and calibration laboratories. International Organization for Standardization, 2017.

[7] American Petroleum Institute. Manual of Petroleum Measurement Standards (MPMS), Chapter 5: Metering. Tegishli bo‘lim va nashr amaliy o‘lchagich turiga qarab tanlanadi.

[8] JCGM GUM-6:2020. Guide to the expression of uncertainty in measurement — Part 6: Developing and using measurement models. Joint Committee for Guides in Metrology, 2020. https://doi.org/10.59161/JCGMGUM-6-2020.

Downloads

Published

2026-10-10