QOHIRA DEKLARATSIYASI: TARIXI, MAZMUNI VA DUNYO MIQYOSIDAGI AHAMIYATI
Keywords:
Qohira deklaratsiyasi, xalqaro huquq, Ikkinchi jahon urushi, Islom hamkorlik tashkiloti, inson huquqlari, geosiyosat, suverenitet, mustamlakachilik, global tinchlik, Islom huquqi.Abstract
Mazkur maqolada xalqaro munosabatlar va xalqaro huquq tarixida o‘ziga xos o‘ringa ega bo‘lgan tarixiy hujjat — Qohira deklaratsiyasining vujudga kelishi, uning siyosiy-huquqiy asoslari hamda mazmun-mohiyati atroflicha tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida 1943-yilgi Ikkinchi jahon urushi davridagi Ittifoqchilarning geosiyosiy kelishuvi va 1990-yilda Islom hamkorlik tashkiloti tomonidan qabul qilingan Islomda inson huquqlari bo‘yicha Qohira deklaratsiyasining konseptual asoslari qiyosiy-tahliliy jihatdan o‘rganilgan. Maqolada global tinchlik, xalqaro xavfsizlik hamda mintaqaviy barqarorlikni ta'minlashda ushbu hujjatlarning roli ilmiy manbalar va monografiyalar yordamida yoritib berilgan. Hujjatlarning qabul qilinish jarayonidagi ziddiyatlar, xalqaro hamjamiyatning munosabati va ularning zamonaviy huquqiy normalarga ko‘rsatgan ta'siri tahlil etilgan. Shuningdek, xalq xavfsizligi va suverenitet prinsiplarining shakllanishi qiyosiy o‘rganilgan. Maqola soha mutaxassislari, huquqshunoslar va tarixchilar uchun muhim manba bo‘lib xizmat qiladi.
References
1. Saidov, A. X. (2001). *Xalqaro huquq*. Toshkent: Adolat.
2. Islomov, Z. M. (2005). *Huquq falsafasi*. Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi.
3. *O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi*. (2000-2005). Toshkent: "O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti.
4. Dunning, A. K. (2022). *The Second World War: The Cairo Conference*. International Affairs Journal, 14(2), 45-68.
5. Shulgin, M. V. (2023). *The Impact of the Cairo Declaration on Post-War Diplomacy*. Journal of Diplomatic Studies, 8(1), 112-135.
6. Baderin, M. A. (2003). *International Human Rights and Islamic Law*. Oxford: Oxford University Press.
7. Mayer, A. E. (2007). *Islam and Human Rights: Tradition and Politics*. Boulder, CO: Westview Press.
8. United Nations. (1948). *Universal Declaration of Human Rights*. New York: United Nations General Assembly.
9. Donelly, J. (2007). *The Relative Universality of Human Rights*. Human Rights Quarterly, 29(2), 281–306.
10. Esack, F. (1997). *Qur'an, Liberation and Pluralism: An Islamic Perspective of Interreligious Solidarity against Oppression*. Oxford: Oneworld Publications.
11. Kamali, M. H. (2002). *Freedom, Equality and Justice in Islam*. Cambridge: The Islamic Texts Society.
