YUK TASHISH JARAYONLARINI BOSHQARISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN SAMARALI FOYDALANISH.
Keywords:
Transport va logistika sohasida raqamlashtirish, innovatsiyalarni joriy etish, yuk tashish samaradorligini oshirish, yuk tashish boshqaruvi, raqamli texnologiyalar, logistika ekotizimi, transport operatsiyalari samaradorligi, yuk tashish jarayonlarini optimallashtirish, raqamli transformatsiya.Abstract
O‘zbekiston Respublikasi transport va logistika sohasini raqamlashtirishni barqaror iqtisodiy o‘sish va aholining hayot sifatini yaxshilash uchun strategik yo‘nalish sifatida belgilamoqda. Prezident qarorlari va murojaatlariga muvofiq, mamlakat tranzit salohiyatini rivojlantirish va transport-logistika jarayonlarini samarali boshqarish uchun zamonaviy texnologiyalarni joriy etishga alohida e’tibor qaratmoqda. Ushbu yondashuvning asosiy maqsadi transport faoliyatining samaradorligini oshirish, tranzit va multimodal imkoniyatlarni rivojlantirish hamda transport aloqalarining xavfsizligi va barqarorligini ta’minlashdir. Shu orqali yuk tashish va logistika sohasining YaIMdagi ulushini oshirish va O‘zbekistonni mintaqaviy tranzit markaziga aylantirish ko‘zda tutilgan. So‘nggi yillarda raqamli ekotizimlar, jumladan, Internet of Things (IoT), sun’iy intellekt (AI) va blockchain texnologiyalari yuk avtomobil transporti sohasida tub inqilob yuzaga keltirish imkoniyatini berdi. Ushbu texnologiyalar transport jarayonlarining samaradorligini oshirish, ta’minot zanjirini ko‘rinadigan qilish va atrof-muhitga salbiy ta’sirlarni kamaytirishni ta’minlaydi.O‘zbekistonning transport va logistika kompleksini raqamlashtirish bo‘yicha sa’y-harakatlari, jumladan raqamli transport yo‘laklarini joriy etish va integratsiyalashgan axborot-logistika platformalarini rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar, ushbu imkoniyatlarni amalga oshirishda muhim qadam hisoblanadi. Bu yondashuv nafaqat boshqaruv jarayonlarining shaffofligi va samaradorligini oshiradi, balki xarajatlarni kamaytirish va xizmat sifatini yaxshilashga yordam beradi, natijada milliy iqtisodiyotning o‘sishiga va mintaqaviy integratsiyaga sezilarli hissa qo‘shadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Transport vazirligi. Yo‘l infratuzilmasi va yuk tashish statistikasi. Tashkilot rasmiy sayti: http://www.mot.uz
2. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi. Investitsiya siyosati va iqtisodiy ko‘rsatkichlar. Tashkilot rasmiy sayti: http://www.mineconomy.uz
3. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi (Stat.uz). Yo‘l harakati, YTHlar va logistika statistikasi. Tashkilot rasmiy sayti: https://stat.uz
4. O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi. Raqamli transport tizimlari va ekotizimlar bo‘yicha ma’lumotlar. https://mitc.uz
5. Toshkent Transport Universiteti ilmiy tadqiqotlari. O‘zbekiston transport va logistika sohasida aqlli yo‘l texnologiyalari bo‘yicha maqolalar.
6. O‘zbekiston Respublikasi Yo‘l harakati xavfsizligi bosh boshqarmasi. YTH statistikasi va xavfsizlikni oshirish bo‘yicha tavsiyalar. https://www.mvd.uz
7. World Bank. Transport va logistika sektori bo‘yicha global va Markaziy Osiyo tahlillari. https://www.worldbank.org
8. Asian Development Bank (ADB). Markaziy Osiyo transport loyihalari va barqarorlik hisobotlari. https://www.adb.org
9. OECD. Transport va infratuzilma bo‘yicha hisobotlar va raqamli transport tajribalari. https://www.oecd.org
10. Philips Lighting & 3M Infrastructure. Yo‘l uchun fotoluminescent bo‘yoqlar va smart materiallar texnologiyalari.
11. Case studies on digital transport corridors. Tajribalar – Singapur, Janubiy Koreya va Yevropa.
