STOMATOLOGIYADA OITS VA OIV: INFEKSIYA XAVFI, PROFILAKTIKASI VA DAVOLASHDAGI YONDASHUVLAR
Keywords:
OIV, OITS, stomatologiya, og’iz bo’shlig’i, profilaktika, stomatit, gingivit, aerozol, bioaerosol, infeksiyaAbstract
Ushbu maqolada inson immunitet tanqisligi virusi (OIV) va orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi (OITS) bilan kasallangan bemorlar bilan ishlashda stomatologik amaliyotda uchrashi mumkin bo‘lgan xavflar, profilaktika choralar, shuningdek, kasallikning og‘iz bo‘shlig‘i bilan bog‘liq klinik ko‘rinishlari hamda stomatologik xizmat ko‘rsatish protokollari tahlil qilinadi. Shuningdek, stomatologik xodimlarning o‘zini himoya qilish va etik tamoyillarga asoslangan yondashuvlar muhokama qilinadi.
References
1. World Health Organization (WHO). HIV/AIDS Fact Sheets and Guidelines.
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hiv-aids
Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining OIV/OITS bo‘yicha rasmiy ma’lumotlari, global epidemiologiya, profilaktika va boshqaruv bo‘yicha qo‘llanmalar. Ushbu manba stomatologiyada infektsiya nazorati uchun standart asos hisoblanadi.
2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Guidelines for Infection Control in Dental Health-Care Settings. MMWR 2003;52(RR-17):1–61.
CDC tomonidan stomatologik muassasalarda infeksiya xavfini kamaytirish bo‘yicha ishlab chiqilgan protokollar va tavsiyalar, jumladan OIV va boshqa qon orqali yuqadigan infeksiyalarni oldini olish choralari.
3. Fauci AS, Lane HC. Harrison’s Principles of Internal Medicine, 20th Edition, 2018.
OIV/OITS patofiziologiyasi, immunitet tizimining buzilishi, klinik ko‘rinishlar va zamonaviy davolash yondashuvlari haqida chuqur tibbiy ma’lumotlar.
4. Glick M. Burket’s Oral Medicine, 12th Edition, 2015.
Og‘iz bo‘shlig‘idagi OIV bilan bog‘liq kasalliklar, stomatologik klinik ko‘rinishlar va diagnostika yondashuvlari bo‘yicha yetakchi qo‘llanma.
5. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. OIV/OITS bo‘yicha milliy statistik hisobot 2024.
O‘zbekiston hududidagi OIV/OITS epidemiologiyasi, bemorlar soni va sog‘liqni saqlash tizimining ushbu kasalliklarni boshqarishdagi roli haqida rasmiy ma’lumotlar.
6. Kumar V, Abbas AK, Aster JC. Robbins Basic Pathology, 10th Edition, 2017.
Immunitet tizimi, oportunistik infeksiyalar va malign transformatsiyalar haqida nazariy asoslarni bayon etuvchi standart patologiya darsligi.
7. ISO 11138 and ISO 17665 Standards on Sterilization of Medical Devices.
Infeksiyalarning oldini olish va stomatologik asbob-uskunalarni sterilizatsiya qilish bo‘yicha xalqaro standartlar, sterilizatsiya jarayonlari va sifat nazorati bo‘yicha talablar.
8. Hammer SM, Eron JJ Jr, Reiss P, et al. Antiretroviral treatment of adult HIV infection: 2008 recommendations of the International AIDS Society–USA panel. JAMA. 2008;300(5):555-570.
OIV infeksiyasining tibbiy davolash protokollari, shu jumladan antiretrovirus terapiyasining stomatologik yondashuvlarga ta’siri haqida tavsiyalar.
9. Patton LL, McKaig R, Strauss R, Rogers D, Eron JJ. Oral manifestations of HIV/AIDS: knowledge and attitudes of North Carolina dentists. J Am Dent Assoc. 2002;133(3):338-346.
Stomatologlarning OIV bilan kasallangan bemorlarga nisbatan bilimlari, yondashuvlari va amaliy tajribalari bo‘yicha tadqiqot.
10. Malcolm R, Parkins A, Sweeney J, Harcourt-Brown K. HIV/AIDS: Implications for oral health care. Br Dent J. 2001;190(1):12-17.
OIV/OITS bilan bog‘liq stomatologik profilaktika, infektsiya nazorati va etik yondashuvlarga oid zamonaviy qarashlar.
Downloads
Published
Versions
- 2025-09-19 (2)
- 2025-09-19 (1)
