QANDLI DIABET 2-TURI BILAN OG‘RIGAN BEMORLARDA CHAP QORINCHA SUBKLINIK DISFUNKSİYASINI ERTA ANIQLASH: SPECKLE-TRACKING ECHOKARDIOGRAFIYANING DIAGNOSTIK IMKONIYATLARI

Authors

  • Davlatov Shohjaxonbek Qurbonbek o‘g‘li Tashkilot: Farg‘ona Jamoat Salomatligi Tibbiyot Instituti Author

Keywords:

qandli diabet 2-turi, chap qorincha, subklinik disfunksiya, speckle-tracking echokardiografiya, global longitudinal strain, miokard deformatsiyasi, insulin rezistentligi, diabetik kardiomiopatiya.

Abstract

Qandli diabet 2-turi (QD2) yurak-qon tomir kasalliklari va yurak yetishmovchiligi rivojlanish xavfi oshishi bilan bog‘liq bo‘lgan muhim metabolik kasallikdir. Yurak mushagidagi strukturaviy va funksional o‘zgarishlar ayrim bemorlarda klinik simptomlar va chap qorincha chiqarish fraksiyasi pasayishidan oldin shakllanishi mumkin. Shu sababli subklinik miokard disfunksiyasini erta aniqlash dolzarb hisoblanadi. Speckle-tracking echocardiography — STE (спекл-трекинг эхокардиография; spekl-treking echokardiografiya) miokard deformatsiyasini miqdoriy baholash imkonini beruvchi zamonaviy noinvaziv usul bo‘lib, global longitudinal strain — GLS (глобальная продольная деформация; global bo‘ylama deformatsiya) chap qorincha subklinik sistolik disfunksiyasini aniqlashda muhim parametr hisoblanadi. Ushbu ilmiy sharhda QD2da chap qorincha subklinik disfunksiyasining patofiziologik asoslari, standart echokardiografiyaning imkoniyatlari va cheklovlari, STE va GLSning diagnostik ahamiyati hamda miokard deformatsiyasining metabolik, yallig‘lanish va kardiorenal markerlar bilan bog‘liqligi tahlil qilinadi.

References

1. Marx N., Federici M., Schütt K., et al. 2023 ESC Guidelines for the management of cardiovascular disease in patients with diabetes. European Heart Journal. 2023;44(39):4043–4140. doi:10.1093/eurheartj/ehad192.

2. American Diabetes Association Professional Practice Committee for Diabetes. Cardiovascular Disease and Risk Management: Standards of Care in Diabetes—2026. Diabetes Care. 2026;49(Suppl.1)–S245. doi:10.2337/dc26-S010.

3. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi, Salomatlik va strategik rivojlanish instituti. Qandli diabet 2-turi. O‘zbekistondagi holat, 2023.

4. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. 2024-yilda Davlat dasturi doirasida amalga oshirilgan ishlar.

5. Marwick T.H., et al. Multimodality imaging approach to left ventricular dysfunction in diabetes: an expert consensus document from the European Association of Cardiovascular Imaging. European Heart Journal – Cardiovascular Imaging. 2022;23(2)–e84. doi:10.1093/ehjci/jeab220.

6. Thomas J.D., Edvardsen T., Abraham T., et al. Clinical Applications of Strain Echocardiography: A Clinical Consensus Statement From the American Society of Echocardiography Developed in Collaboration With the European Association of Cardiovascular Imaging. Journal of the American Society of Echocardiography. 2025;38(11):985–1020. doi:10.1016/j.echo.2025.07.007.

7. Sun M., et al. Association of the triglyceride-glucose index with subclinical left ventricular dysfunction in type 2 diabetes mellitus patients: a retrospective cross-sectional study. Journal of Diabetes Investigation. 2023. doi:10.1111/jdi.14026.

8. Barutta F., Andreis A., Bellettini M., et al. Albuminuria is independently associated with preclinical left ventricular systolic dysfunction: The TESEO study. World Journal of Diabetes. 2025;16(9):106914. doi:10.4239/wjd.v16.i9.106914.

9. C-reactive protein in cardiovascular disease: clinical associations, conformation-dependent biology, and therapeutic perspectives. Frontiers in Immunology. 2026.

Downloads

Published

2026-09-30