AHOLI O‘RTASIDA SOG‘LOM TURMUSH TARZINI TARG‘IB QILISHDA O‘RTA TIBBIYOT XODIMLARINING VAZIFALARI

Authors

  • Irisova Latofat Faxriddinovna Kosonsoy Abu Ali ibn Sino nomidagi jamoat salomatligi texnikumi bosh o’qituvchisi Author

Keywords:

sog‘lom turmush tarzi, o‘rta tibbiyot xodimi, hamshira, birlamchi tibbiy yordam, profilaktika, sog‘liq savodxonligi, xavf omillari.

Abstract

Maqolada aholi o‘rtasida sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilishda o‘rta tibbiyot xodimlarining birlamchi tibbiy yordam va mahalla darajasidagi vazifalari tahlil qilinadi. Material Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tavsiyalari, O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tizimiga oid hisobot hamda hamshira boshchiligidagi profilaktik aralashuvlarga bag‘ishlangan ilmiy sharhlar asosida tayyorlandi. Xavf omillarini aniqlash, bemorga tushunarli qisqa maslahat berish, individual maqsadlarni belgilash, qayta aloqa va yo‘naltirishdan iborat ish tartibi taklif etildi. Asosiy xulosa shuki, bir martalik ma’ruza bilan cheklanmagan, muntazam va shaxsning ehtiyojiga mos profilaktik suhbat o‘rta tibbiyot xodimining kundalik faoliyatiga kiritilishi lozim. Maqolada muallifning mahalliy so‘rovi yoki klinik tajribasi natijalari keltirilmagan.

References

1. European Observatory on Health Systems and Policies. Health systems in action 2024: Uzbekistan. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2024. https://eurohealthobservatory.who.int/publications/i/health-systems-in-action-uzbekistan-2024

2. World Health Organization. Health promotion. https://www.who.int/health-topics/health-promotion

3. World Health Organization. Promoting physical activity through primary health care: a toolkit. Geneva: WHO; 2021. ISBN 978-92-4-003590-4. https://www.who.int/publications/i/item/9789240035904

4. World Health Organization; Food and Agriculture Organization. What are healthy diets? Joint statement. Geneva: WHO; 2024. ISBN 978-92-4-010187-6. https://www.who.int/publications/i/item/9789240101876

5. World Health Organization. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Geneva: WHO; 2020. ISBN 978-92-4-001512-8. https://www.who.int/publications-detail-redirect/9789240015128

6. World Health Organization. WHO releases first-ever clinical treatment guideline for tobacco cessation in adults. 2 July 2024. https://www.who.int/news/item/02-07-2024-who-releases-first-ever-clinical-treatment-guideline-for-tobacco-cessation-in-adults

7. McElwaine KM, Freund M, Campbell EM, et al. Systematic review of interventions to increase the delivery of preventive care by primary care nurses and allied health clinicians. Implement Sci. 2016;11:50. doi:10.1186/s13012-016-0409-3.

8. Bulto LN, Roseleur J, Noonan S, et al. Effectiveness of nurse-led interventions versus usual care to manage hypertension and lifestyle behaviour: a systematic review and meta-analysis. Eur J Cardiovasc Nurs. 2024;23(1):21–32. doi:10.1093/eurjcn/zvad040.

9. A systematic review of community nursing interventions focusing on improving outcomes for individuals exhibiting risk factors of cardiovascular disease. PubMed PMID: 31588578. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31588578/

10. World Health Organization. STEPwise approach to NCD risk factor surveillance (STEPS). https://www.who.int/teams/noncommunicable-diseases/surveillance/systems-tools/steps

Downloads

Published

2026-09-30