O‘ZBEK ADABIYOTI NASRIDA PSIXOLOGIK HOLATLAR VA RUHIY KASALLIKLAR TALQINI
Keywords:
: o‘zbek nasri, psixologizm, ruhiy holatlar, ruhiy kasalliklar, badiiy talqin, ichki monolog, travma, depressiya, Shukur Xolmirzayev, Ulug‘bek Hamdam, Abdulla Qodiriy, Cholpon, psixologik roman, tabiat ramzlari, ijtimoiy kontekst.Abstract
Maqola o‘zbek adabiyoti nasrida psixologik holatlar va ruhiy kasalliklarning badiiy talqinini tahlil qiladi. Tadqiqot XX asr boshidan (jadid davri) mustaqillik davrigacha bo‘lgan nasriy asarlarda psixologizmning rivojlanish bosqichlarini, ruhiy iztiroblar, travma, depressiya va toksik ta’sirlar tasvirini ko‘rib chiqadi. Abdulla Qodiriy, Cholpon, Abdulla Qahhor, Oybek, Shukur Xolmirzayev, Ulug‘bek Hamdam, Nazar Eshonqul kabi yozuvchilar asarlarida ichki monolog, tabiat detallari, ramzlar va ijtimoiy kontekst orqali ruhiy kasalliklarning ifodalanish xususiyatlari tahlil etiladi. Maqola o‘zbek nasrida psixologik talqinning milliy va jahoniy an’analar bilan uyg‘unligini ko‘rsatib, kelajak tadqiqotlar uchun asos yaratadi. Tadqiqot usullari: tarixiy-taqqosiy, psixologik va badiiy matn interpretatsiyasi.
References
1. Umurov H. O‘zbek romanida psixologizm prinsiplari. – Toshkent, 2011.
2. Sultonqulova F.B. Shukur Xolmirzayev hikoyalarida ruhiy-psixologik holat ifodasida detalning o‘rni // CyberLeninka, 2020.
3. Qahhor A. Sarob. – Toshkent, 1934.
4. Xolmirzayev Sh. Xumor. – Toshkent, 1987.
5. Boboxonov M. Hozirgi o‘zbek qissachiligida badiiy psixologizm. Dissertatsiya, 2023.
