5G HETNET MUHITIDA KIBER-FIZIK TIZIMLAR SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING KO‘P KRITERIYALI MODELI VA SIMULYATSIYA KO‘RSATKICHLARI
Keywords:
5G geterogen tarmoqlari (HetNet), Kiber-fizik tizimlar (CPS), URLLC trafigi, Jain’s Fairness Index, Tarmoq resurslarini optimallashtirish, Energiya samaradorligi, KPI metrikalar modeli, Dasturiy simulyatsiya.Abstract
Ushbu maqolada 5G geterogen aloqa tarmoqlari (HetNet) sharoitida an’anaviy keng polosali mobil foydalanuvchilar (eMBB) va kiber-fizik tizimlar (CPS/URLLC) qurilmalarining gibrid trafigini baholash uchun ko‘p kriteriyali mezonlar modeli ishlab chiqilgan. Tadqiqot doirasida avvalgi bosqichda taklif etilgan yuklamani muvozanatlash va ko-kanal interferensiyasini muvofiqlashtiruvchi LB-ICI-CPS algoritmining matematik shartlari hamda SINR modeli asosida tarmoqning resurs balansi, Jain adolatlik indeksi, energiya samaradorligi va spektral unumdorlik ko‘rsatkichlari tizimlashtirilgan. Ishlab chiqilgan model geterogen aloqa tarmoqlarida dasturiy simulyatsiya muhitini yaratish uchun fundamental kirish parametrlari ssenariysini aniqlab beradi hamda taklif etilayotgan gibrid algoritmlarning amaliy samaradorligini xalqaro URLLC standartlari doirasida eksperimental verifikatsiya qilishga xizmat qiladi.
References
[1]. 3GPP TS 38.300. “NR; NR and NG-RAN Overall Description; Stage 2,” 3rd Generation Partnership Project (3GPP), Technical Specification.
[2]. Afshari, M., & Azmi, P. (2023). “Joint Load Balancing and Interference Coordination in 5G Heterogeneous Networks for URLLC and eMBB Coexistence.” IEEE Transactions on Communications, 71(4), 2145-2158.
[3]. Jain, R., Chiu, D. M., & Hawe, W. R. (1984). “A Quantitative Measure of Fairness and Discrimination for Sharing Resources in Computer Systems.” DEC Research Report, TR-301.
[4]. Li, Z., & Zhang, Y. (2024). “Energy Efficiency and Spectral Efficiency Trade-off in 5G/6G HetNets with Dynamic ABS and CRE.” IEEE Wireless Communications Letters, 13(2), 342-346.
[5]. Wang, X., & Al-Quraishi, M. (2025). “Cyber-Physical Systems in the 5G/6G Era: Network Resource Optimization for Industrial IoT.” IEEE Internet of Things Journal, 12(1), 895-909.
[6]. Sodiqov, J. X., & Karimov, A. B. (2025). “Geterogen aloqa tarmoqlarida ko-kanal interferensiyasini muvofiqlashtirish va yuklamani muvozanatlash algoritmlari tahlili.” Muhammad al-Xorazmiy avlodlari, № 3 (29), 45-52.