SINTETIK KANNABINOIDLAR: TARQALISHI, QARAMLIK SHAKLLANISH MEXANIZMLARI, ISTE’MOL BILAN BOG‘LIQ RUHIY BUZILISHLAR. MUAMMONING HOZIRGI HOLATI.

Authors

  • Yorqinov Nurmurod Nuraliyevich IIV Akademiyasi 303-guruh kursanti Author

Keywords:

sintetik kannabinoidlar, giyohvandlik, psixoaktiv moddalar, qaramlik, psixik buzilishlar, narkotik vositalar, yoshlar, internet savdosi.

Abstract

Mazkur maqolada sintetik kannabinoidlarning zamonaviy jamiyatda keng tarqalishi, ularning inson organizmiga ta’siri hamda giyohvandlik qaramligini shakllantirish mexanizmlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu moddalarni iste’mol qilish natijasida yuzaga keladigan psixik buzilishlar, xulq-atvor o‘zgarishlari va salomatlik uchun xavfli oqibatlar yoritilgan. Mualliflar sintetik kannabinoidlarning noqonuniy aylanishi va yoshlar orasida ommalashib borayotganiga alohida e’tibor qaratadilar.

References

1. O‘zbekiston Respublikasining “Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar to‘g‘risida”gi Qonuni (19.08.1999 y., № 813-I-son).

2. O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat Kodeksi (22.09.1994 y., № 2012-XII-son) (273, 276-moddalar va boshqalar).

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-207-son Farmoni “Aholi salomatligi va millat genofondini saqlash chora-tadbirlari to‘g‘risida” (2025 y.).

4. O‘RQ-971-sonli Qonun (05.10.2024 y.) “O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat, Jinoyat-protsessual kodekslariga va Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida”.

5. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Giyohvandlik kasalligi bo‘yicha statistik hisobotlar (2023–2025 yillar).

6. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi. Yangi psixoaktiv moddalar tarqalishiga qarshi kurash bo‘yicha hisobot (2024–2025 yillar).

7. United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). World Drug Report 2024. Vienna: UNODC, 2024.

8. European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA). European Drug Report 2024. Lisbon: EMCDDA, 2024.

9. Huffman J.W. et al. Design, synthesis, and pharmacology of cannabinoid receptor agonists // Bioorganic & Medicinal Chemistry. 2005. Vol. 13. P. 89–112.

10. Wiley J.L., Compton D.R. et al. Pharmacology of synthetic cannabinoids // Pharmacology & Therapeutics. 2016. Vol. 168. P. 1–21.

11. Castaneto M.S., Gorelick D.A. et al. Synthetic cannabinoids: epidemiology, pharmacodynamics, and clinical implications // Drug and Alcohol Dependence. 2014. Vol. 144. P. 12–41.

12. Seely K.A., Lapoint J. et al. Spice drugs are more than harmless marijuana substitutes // Forensic Science International. 2012. Vol. 221. P. 1–8.

13. World Health Organization. WHO Expert Committee on Drug Dependence: Forty-first report. Geneva: WHO, 2019.

14. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Aholi salomatligi ko‘rsatkichlari (2024–2025).

15. Tait R.J., Caldicott D. et al. A systematic review of the health effects of synthetic cannabinoids // Drug and Alcohol Dependence. 2016. Vol. 169. P. 1–15.

16. Synthetic cannabinoids in Europe / EMCDDA. — Lisbon, 2023.

17. Chimalakonda K.C. et al. Cytochrome P450-mediated oxidative metabolism of synthetic cannabinoids // Drug Metabolism and Disposition. 2012. Vol. 40. P. 1–10.

18. Fattore L., Fratta W. Beyond THC: the new generation of cannabinoid designer drugs // Frontiers in Behavioral Neuroscience. 2011. Vol. 5. Article 60.

19. Gunderson E.W., Haughey H.M. et al. “Spice” and “K2” herbal highs: a case series and systematic review // Journal of Addiction Medicine. 2012. Vol. 6. P. 221–228.

20. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Akademiyasi. Kiberjinoyatchilik va yangi psixoaktiv moddalar tarqalishi: huquqiy va kriminologik tahlil. Toshkent, 2024.

21. Springer Y.P., Riederer A.M. et al. Synthetic cannabinoid use and acute kidney injury // Clinical Toxicology. 2015. Vol. 53. P. 1–8.

Downloads

Published

2026-07-05