KIBERJINOYATLARGA QARSHI KURASHISH TIZIMI: O‘ZBEKISTONDA VA XALQARO TAJRIBADA DAVLAT ORGANLARI VA HUQUQIY MEXANIZMLAR

Authors

  • Butunboyev Bobosher Qahramon o‘g‘li O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi Huquqbuzarliklar Profilaktikasi fakulteti 3-o‘quv kursi 313-guruh kursanti Author
  • A.A. Iminov IIV Akademiyasi Raqamli texnologiyalar va axborot xavfsizligi kafedrasi boshlig‘i, fizika-matematika fanlari nomzodi, dotsent, podpolkovnik Author

Keywords:

Kiberjinoyatlar – axborot- kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda sodir etiladigan, odatda transmilliy, murakkab va tez rivojlanayotgan huquqbuzarliklar toifasiga kiradi. Zamonamizda kiberjinoyatlar axborot xavfsizligi, moliyaviy barqarorlik, inson huquqlari va davlat suvereniteti uchun keskin tahdid sanalmoqda. Masalan, O‘zbekistonda oxirgi yillarda kiberjinoyatlar soni keskin oshgani haqida ma’lumotlar mavjud: 2024 yilda barcha jinoyatlar orasida kiberjinoyatlar 44,4 % ni tashkil qilgani qayd etilgan. monitor.kun.uz+1

Abstract

Mazkur maqola kiberjinoyatlar zamonaviy xavfsizlikka tahdid solayotgan global muammo sifatida e’tirof etilayotgan bir sharoitda, O‘zbekiston Respublikasi va qator xorijiy davlatlar tajribasi asosida ushbu jinoyat turlariga qarshi kurashishda davlat organlari va muassasalarining huquqiy va tashkiliy rolini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Maqolada kiberjinoyatlarga oid zamonaviy tahdidlar turlari, ularning o‘sish dinamikasi, milliy xavfsizlik va huquqiy tizimga ko‘rsatayotgan ta’siri, mavjud yondashuvlarning samaradorligi hamda xorijiy davlatlarda qo‘llanilayotgan ilg‘or mexanizmlar qiyosiy yondashuv asosida tahlil qilingan. Xususan, O‘zbekistonda 2025-yilda qabul qilingan PQ-153-sonli Prezident farmoni asosida shakllantirilgan yangi huquqiy mexanizmlar va ularning amaliy tatbiqi ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, AQSh va Buyuk Britaniya kabi rivojlangan mamlakatlarning kiberxavfsizlik sohasidagi qonunchiligi va huquqni muhofaza qilish tizimi bilan solishtirma tahlil o‘tkazilgan. Maqola yakunida mavjud muammolar aniqlanib, ularni bartaraf etishga qaratilgan aniq taklif va tavsiyalar berilgan.

References

1. President of the Republic of Uzbekistan Decree No PQ- 153 «On Measures to Further Strengthen the Fight Against Crimes Committed Using Information Technologies». topdatatech.uz+2UzDaily.uz+2

2. Dentons Insights “Uzbekistan tightens cybersecurity obligations”. Dentons

3. Kun.uz “Uzbekistan sees 68- fold surge in cybercrime…” monitor.kun.uz

4. National Crime Agency – Cybercrime. nationalcrimeagency.gov.uk+1

5. Cyberly “What Laws Address Cyberattacks In The UK?” cyberly.org

Downloads

Published

2026-07-05

Issue

Vol. 4 No. 45 (2026): Научный Импульс

Section

Articles