TURISTIK XIZMATLAR INTEGRATSIYASIDA BLOKCHEYN TEXNOLOGIYASINING IMKONIYATLARI
Keywords:
blokcheyn, turizm, raqamli texnologiyalar, xizmatlar integratsiyasi, ma’lumotlar xavfsizligi, O‘zbekiston.Abstract
Ushbu maqolada turistik xizmatlarni integratsiyalash jarayonida blokcheyn texnologiyasining imkoniyatlari o‘rganiladi. Xususan, blokcheyn orqali xizmatlar zanjirida ishtirok etuvchi subyektlar — mehmonxonalar, transport kompaniyalari, turagentliklar, sug‘urta xizmatlari va to‘lov tizimlari o‘rtasida axborot almashinuvining xavfsizligi, shaffofligi va tezkorligi ta’minlanishi tahlil qilinadi. TUI Group, Webjet, Winding Tree kabi xalqaro tajribalarga asoslanib, ushbu texnologiyaning turizmda qo‘llanilishi misollar bilan yoritiladi. Shuningdek, O‘zbekiston sharoitida blokcheynni joriy etish imkoniyatlari, mavjud infratuzilma, huquqiy muhit va raqamli transformatsiya strategiyalari baholanadi. Tadqiqot natijalari turizmda innovatsion yechimlar ishlab chiqish uchun ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.
References
1. Christidis, K., & Devetsikiotis, M. (2016). Blockchains and smart contracts for the internet of things. IEEE Access, 4, 2292–2303. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2016.2566339
2. Tapscott, D., & Tapscott, A. (2016). Blockchain revolution: How the technology behind bitcoin is changing money, business, and the world. Penguin.
3. Wang, Y., Ho, S., & Chen, Y. (2022). Blockchain application in the tourism industry: A global review and future research directions. Journal of Hospitality and Tourism Technology, 13(2), 345–361. https://doi.org/10.1108/JHTT-10-2021-0265
4. UNWTO. (2021). Blockchain and distributed ledger technology in tourism. World Tourism Organization. https://www.unwto.org/blockchain
5. TUI Group. (2023). TUI applies blockchain technology for secure bookings. Retrieved from https://www.tuigroup.com/en-en/media/press-releases/2023
6. Webjet Limited. (2022). Blockchain solutions for travel industry. Retrieved from https://www.webjetlimited.com/blockchain
7. Winding Tree. (2023). Decentralized travel distribution infrastructure. Retrieved from https://windingtree.com/
8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Raqamli texnologiyalar rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi. (2020). Raqamli iqtisodiyot konsepsiyasi. Tashkent: Adliya vazirligi.
9. Mamatov, A. (2023). Blokcheyn texnologiyasining O‘zbekistonda turizmga integratsiyasi: muammo va imkoniyatlar. Turizm va innovatsiyalar ilmiy jurnali, 5(2), 41–50.
10. Karimova, D., & Rasulov, F. (2022). Mehmonxonachilik sohasida blokcheyn texnologiyalarining ahamiyati. O‘zbekiston iqtisodiyoti va innovatsiyalar, 10(1), 87–94.
11. WTTC. (2022). Digital identity and blockchain in global tourism recovery. World Travel & Tourism Council. https://wttc.org/Research
