KOSMIK HUQUQ: XUSUSIY KOMPANIYALARNING (MASALAN, SPACEX) KOSMOSDAGI FAOLIYATI VA BOSHQA SAYYORALARDAGI RESURSLARNI O‘ZLASHTIRISH HUQUQI
Keywords:
kosmik huquq, xususiy kompaniyalar, SpaceX, resurslarni o‘zlashtirish, Kosmik shartnoma, Oy shartnomasi, kosmik resurslar, xalqaro huquq, O‘zbekiston kosmik qonunchiligi.Abstract
Kosmik texnologiyalar rivoji va xususiy kompaniyalarning (SpaceX, Blue Origin, Virgin Galactic va boshqalar) faoliyatining kuchayishi xalqaro kosmik huquq oldiga yangi savollar qo‘ymoqda. Ushbu maqolada xususiy kompaniyalarning kosmosdagi huquqiy holati, Oy va boshqa osmon jismlaridagi resurslarni o‘zlashtirish masalalari tahlil qilinadi. O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi bilan birga, 1967-yilgi Kosmik shartnoma, 1979-yilgi Oy shartnomasi va AQShning 2015-yilgi SPACE Act qonuni kabi xalqaro hujjatlar solishtiriladi. Tadqiqot natijasida kosmosdagi resurslarni tijorat maqsadida o‘zlashtirishning huquqiy chegaralari, mavjud bo‘shliqlar va ularni bartaraf etish yo‘llari ko‘rib chiqiladi.
References
1. Treaty on Principles Governing the Activities of States in the Exploration and Use of Outer Space (1967).
2. Agreement Governing the Activities of States on the Moon and Other Celestial Bodies (1979).
3. U.S. Commercial Space Launch Competitiveness Act (SPACE Act, 2015).
4. The Artemis Accords (2020).
5. Lex.uz rasmiy ma’lumotlar bazasi.