FUQAROLARNING HUQUQ VA ERKINLIKLARIGA TAJOVUZ QILUVCHI HUQUQBUZARLIK SIFATIDA TUHMATNING TUSHUNCHASI VA HUQUQIY OQIBATLARI

Authors

  • Sobirova Nafosat Gulmirzo qizi O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, Ma’muriy huquq kafedrasi o‘qituvchisi. Author

Keywords:

tuhmat, yolg‘on ma’lumot, sha’n va qadr-qimmat, ishchanlik obro‘si, huquqbuzarlik, inson huquqlari, jinoiy javobgarlik, ma’muriy javobgarlik, ma’naviy zarar, internet tuhmati, sud amaliyoti, huquqiy himoya

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada tuhmat fuqarolarning huquq va erkinliklariga tajovuz qiluvchi huquqbuzarlik sifatida har tomonlama tahlil qilingan. Unda tuhmat tushunchasining huquqiy mohiyati, uning asosiy belgilari va tarkibiy elementlari ochib berilgan. Xususan, tuhmatning ob’ektiv va sub’ektiv tomonlari, ya’ni shaxs haqida ataylab yolg‘on ma’lumot tarqatish orqali uning sha’ni, qadr-qimmati va ishchanlik obro‘siga putur yetkazish mazmuni ilmiy asoslangan holda yoritilgan. Maqolada tuhmatni haqorat va boshqa turdosh huquqbuzarliklardan farqlash masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Shuningdek, tuhmat uchun nazarda tutilgan ma’muriy, jinoiy va fuqarolik-huquqiy javobgarlik choralari, ularning huquqiy asoslari va qo‘llanilish amaliyoti tahlil etilgan. Zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sharoitida, ayniqsa internet va ijtimoiy tarmoqlar orqali tuhmat tarqatish holatlari va ularning huquqiy oqibatlari ham ko‘rib chiqilgan. Maqolada sud amaliyoti misollari orqali tuhmatni isbotlash muammolari va ma’naviy zararni qoplash masalalari yoritilib, huquqiy himoya mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasi. 2025 yil 26 dekabr. https://president.uz/uz/lists/view/8834

2. Таштемиров, А. А. "Вояга етмаганлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бўйича ички ишлар органларининг ҳамкорлиги." O'zbekistonda fanlararo innovatsiyalar va ilmiy tadqiqotlar jurnali 2.25 (2023): 32-40.

3. Таштемиров, А. А. "Ҳуқуқбузарлик содир этилишининг сабаблари ва шароитларини аниқлаш ва бартараф этиш фаолиятини такомиллаштириш йўналишлари." So ‘ngi ilmiy tadqiqotlar nazariyasi 6.12 (2023): 454-461.

4. Таштемиров, А., and Х. Юлдошев. "Ҳуқуқбузарликлар профилактикасини амалга оширишда оммавий ахборот воситалари ва блогерлар билан ҳамкорликнинг ўзига хос жиҳатлари." Академические исследования в современной науке 3.17 (2024): 55-61.

5. Таштемиров, А. А. "Ахборот технологиялари орқали содир этиладиган жиноятларни фош этишнинг ҳуқуқий ва ташкилий жиҳатлари." World of Science 6.6 (2023): 169-175.

6. Тоштемиров, А. "Киберфирибгарлик билан боглик жиноятларнинг пайдо булиш ва ривожланиш тарихи." Общество и инновации 3 (2022): 11.

7. Таштемиров, А. А., and С. А. Калауов. "Йўл ҳаракати хавфсизлиги ривожланиш концепциясининг истиқболлари ва киберхавфсизлигини таъминлаш зарурати." barqarorlik va еtakchi tadqiqotlar onlayn ilmiy jurnali 2.8 (2022): 245-250.

8. Таштемиров, А. А. "Зўравонлик билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тушунчаси ва ўзига хослиги." Innovative achievements in science 2025 (2024): 82-90.

9. Таштемиров А. А., Комилов А. М. Ў. Одам савдоси жиноятига қарши курашишни такомиллаштиришга оид айрим мулоҳазалар //Central Asian Journal of Multidisciplinary Research and Management Studies. – 2024. – Т. 1. – №. 7. – С. 135-138.

10. Tashtemirov, A., and A. Po‘latov. "Ayollar jinoyatchiligining oldini olish chora-tadbirlari." Инновatsiонные исследования в науке 3.1 (2024): 75-78.

11. Таштемиров, А. А. "Ижтимоий профилактика объекти сифатида алкоголизм таъсиридаги шахслар билан ишлаш фаолиятини такомиллаштириш." So ‘ngi ilmiy tadqiqotlar nazariyasi 6.12 (2023): 552-558.

Downloads

Published

2026-05-14 — Updated on 2026-05-14

Versions