2-TUR QANDLI DIABETLI BEMORLARDA INSULIN REZISTENTLIGINI BAHOLASHDA HOMA-IR KOʻRSATKICHINING AHAMIYATI
Keywords:
2-tur qandli diabet, insulin rezistentligi, HOMA-IR, metabolik sindrom, giperglikemiya, Oʻzbekiston, diagnostika.Abstract
Ushbu maqolada 2-tur qandli diabet (2TQD) bilan kasallangan bemorlarda insulin rezistentligi (IR) darajasini aniqlashda HOMA-IR (Homeostatic Model Assessment for Insulin Resistance) indeksining diagnostik va prognostik ahamiyati oʻrganilgan. Maqolada Oʻzbekiston sharoitida 2TQD ning epidemiologik holati, insulin rezistentligining patogenezi va HOMA-IR koʻrsatkichining klinik amaliyotdagi oʻrni tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, HOMA-IR indeksi nafaqat insulin rezistentligini erta bosqichda aniqlash, balki metabolik sindrom komponentlari, yurak-qon tomir asoratlari xavfi va davolash samaradorligini monitoring qilishda ishonchli mezon hisoblanadi. Oʻzbekistonlik olimlarning soʻnggi yillardagi ilmiy izlanishlari tahlili asosida ushbu koʻrsatkichning mahalliy populyatsiyadagi meʼyorlari va oʻziga xosliklari yoritilgan.
References
1. Yunusov Sh.Y., Karimov I.K. Oʻzbekistonda qandli diabet epidemiologiyasi va uning ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyati. // Oʻzbekiston tibbiyot jurnali. – 2021. – №3. – B. 12-18.
2. Alimov A.A., Rakhimova D.N. 2-tur qandli diabetda insulin rezistentligi va metabolik sindrom oʻzaro bogʻliqligi. // Endokrinologiya muammolari. – 2020. – №2. – B. 45-51.
3. Abdullaev B.S., Usmanov J.R. Prediabet holatlarini erta aniqlashda HOMA-IR indeksining diagnostik qiymati. // Tibbiyot yangiliklari. – 2022. – №1. – B. 23-29.
4. Mirzaakhmedov O.N., Khamidov A.K. Semizlik va insulin rezistentligi: patogenezi va davolash yoʻllari. // Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash jurnali. – 2019. – №4. – B. 34-40.
5. Ismoilov Sh.A., Azizov F.R. Qandli diabetda yurak-qon tomir asoratlari xavfi va insulin rezistentligi. // Kardiologiya vestnigi. – 2021. – №5. – B. 15-22.
6. Nabieva N.A., Sultanov B.U. 2-tur qandli diabetni skrining qilishda zamonaviy yondashuvlar. // Oʻzbekiston tibbiyot jurnali. – 2023. – №2. – B. 56-62.
7. Rahimov J.K., Qodirov M.M. Gipoglikemik terapiya samaradorligini baholashda laborator koʻrsatkichlar. // Klinicheskaya meditsina. – 2020. – №6. – B. 78-84.
8. Xolmurodov A.T., Valiyev Sh.Sh. Laborator diagnostika standartlari va ularning klinik ahamiyati. // Laboratoriya ishi. – 2022. – №3. – B. 10-16.
