O’TKIR NAFAS YETISHMOVCHILIGIDA REANIMATSIYA VA INTENSIV TERAPIYA
Keywords:
Hipoksemiya, giperkapniya, intubatsiya, ventilyatsiya, oksigenatsiya, monitoring, reanimatsiya, perfuziya, atelektaz, bronxospazm, desaturatsiya, taxipnoe.Abstract
Ushbu maqolada o‘tkir nafas yetishmovchiligi (ONY)ning patogeneziga, klinik belgilari va tasnifiga hamda reanimatsiya va intensiv terapiyaning zamonaviy yondashuvlariga oid asosiy jihatlar yoritilgan. Nafas yo‘llarining obstruksiyasi, parenximatoz shikastlanishlar, asab-musak tizimi buzilishlari va gemodinamik o‘zgarishlar kabi omillarning ONY rivojlanishiga ta’siri tahlil qilingan. Shuningdek, bemorni stabilizatsiya qilish, havo yo‘llarini tiklash, kislorod terapiyasi, invaziv va noinvaziv sun’iy nafas oldirish (SAV) usullarining qo‘llanilishi, monitoring hamda shoshilinch reanimatsion yordam tamoyillari bayon etilgan. Maqola o‘tkir nafas yetishmovchiligida tezkor tashxis qo‘yish va intensiv davolashning ahamiyatini ko‘rsatib beradi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni Saqlash Vazirligi. O‘tkir nafas yetishmovchiligi bo‘yicha klinik protokollar. Toshkent, 2022.
2. Karimov U. A., To‘xtayev S. A. Anesteziologiya va reanimatologiya asoslari. Toshkent tibbiyot akademiyasi nashriyoti, 2019.
3. Ismoilov S. I., Madrahimov A. M. Ichki kasalliklar: Pulmonologiya bo‘limi. Toshkent, 2020.
4. Toshkent Tibbiyot Akademiyasi. Reanimatsiya va intensiv terapiya: darslik. TTA nashriyoti, 2018.
5. O‘zbekiston Tibbiyot Ensiklopediyasi. “Nafas yetishmovchiligi” bo‘limi. Toshkent: “Sharq” nashriyoti,
6. World Health Organization (WHO). Clinical management of severe acute respiratory infections. 2023.
7. National Institutes of Health (NIH). Acute Respiratory Failure Clinical Guidelines. 2024.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
• Abbas, A. K., Lichtman, A. H., & Pillai, S. Cellular and Molecular Immunology. Elsevier, 2022.
• Kumar, V., Abbas, A., & Aster, J. Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease. 10th ed., Elsevier, 2021.
• Kufe, D. W., Pollock, R. E., Weichselbaum, R. R., et al. Cancer Medicine. 8th ed., BC Decker, 2020.
• Серова, Л. Д., Павлов, В. А. Онкология. Москва: ГЭОТАР-Медиа, 2021.
• Хабиров, Ф. А. (ред.). Общая и клиническая онкология. Казань: Медицина, 2020.
• World Health Organization (WHO). Cancer: Key Facts. 2023.
• National Cancer Institute (NCI). Genetics of Cancer — PDQ®. NIH, 2024.
• Hanahan, D., & Weinberg, R. A. "Hallmarks of Cancer: The Next Generation." Cell, 2011.
