QIZILMIYA ILDIZINING XALQ TABOBATI VA ZAMONAVIY TIBBIYOTDAGI O‘RNI
Keywords:
Qizilmiya ildizi, Glycyrrhiza glabra, xalq tabobati, zamonaviy tibbiyot, glytsirrizin, antiviral, yallig‘lanishga qarshi, immunomodulyator, nafas yo‘llari kasalliklari, onkologiya.Abstract
Qizilmiya ildizi (Glycyrrhiza glabra) qadimdan Markaziy Osiyo va boshqa mintaqalarda xalq tabobatida keng qo‘llanib kelinadi. Uning tarkibidagi glytsirrizin, saponinlar, flavonoidlar va efir moylari antiviral, yallig‘lanishga qarshi hamda immun tizimini mustahkamlovchi xususiyatlarga ega. Xalq tabobatida asosan yo‘tal, bronxit, ovqat hazm qilish buzilishlari va siydik yo‘llari yallig‘lanishida ishlatiladi. So‘nggi ilmiy tadqiqotlar qizilmiya ildizining nafas yo‘llari kasalliklarida, og‘iz shilliq qavati kasalliklarida, yara bitish jarayonida samaradorligini hamda onkologiyada qo‘llash imkoniyatini tasdiqlamoqda. Ammo uni haddan tashqari ko‘p iste’mol qilish qon bosimini oshirishi, shish va gipokalemiyaga sabab bo‘lishi mumkin. Shu bois uni shifokor nazorati ostida qo‘llash tavsiya etiladi.
References
1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
2. Saeedi M, et al. The Effect of Licorice Root Extract Pastille on Chronic Cough: A Randomized Clinical Trial. J Ethnopharmacol. ScienceDirect
3. Nabavi SM, et al. Traditional uses of Glycyrrhiza glabra in Central Asia. J Ethnopharmacol. PMC10458710
4. Yang R, et al. Safety aspects of Glycyrrhiza glabra consumption. Phytomedicine. PMC9227067
5. Saffari H, et al. Topical application of Glycyrrhiza glabra extract in burn wound healing: A clinical trial. J Ethnopharmacol. ScienceDirect
6. Khademi H, et al. Licorice-based treatments for recurrent aphthous stomatitis: A systematic review of clinical trials. Dent J. MDPI
