SUN’IY INTELLEKT VA ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALAR: RIVOJLANISH TENDENSIYALARI, IMKONIYATLARI VA ISTIQBOLLARI.
Keywords:
sun’iy intellekt, raqamli transformatsiya, mashinaviy o‘rganish, chuqur o‘rganish, generativ sun’iy intellekt, bulutli texnologiyalar, narsalar interneti, avtomatlashtirish, kiberxavfsizlik, raqamli savodxonlik.Abstract
Mazkur maqolada sun’iy intellekt va zamonaviy axborot texnologiyalarining rivojlanish tendensiyalari, ularning jamiyat hayoti, ta’lim, ishlab chiqarish, tibbiyot, iqtisodiyot hamda boshqaruv tizimlaridagi ahamiyati keng yoritilgan. Sun’iy intellektning asosiy tushunchalari, ishlash tamoyillari, mashinaviy o‘rganish, chuqur o‘rganish, tabiiy tilni qayta ishlash va generativ sun’iy intellekt kabi yo‘nalishlarning imkoniyatlari tahlil qilingan. Shuningdek, bulutli hisoblash, katta hajmdagi ma’lumotlar, narsalar interneti, robototexnika va avtomatlashtirish texnologiyalarining sun’iy intellekt bilan o‘zaro integratsiyasi ko‘rib chiqilgan. Maqolada mazkur texnologiyalarni amaliyotga tatbiq etishda yuzaga keladigan axborot xavfsizligi, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, algoritmik xolislik va raqamli savodxonlik bilan bog‘liq muammolar ham tahlil etilgan. Yakunda sun’iy intellektdan samarali, mas’uliyatli va inson manfaatlariga yo‘naltirilgan holda foydalanish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
1. Miao, F., Holmes, W. Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO, 2023. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386693
2. Tabassi, E. Artificial Intelligence Risk Management Framework (AI RMF 1.0). NIST AI 100-1. Gaithersburg, MD: National Institute of Standards and Technology, 2023. https://doi.org/10.6028/NIST.AI.100-1
3. OECD. OECD AI Principles. Organisation for Economic Co-operation and Development, 2019; updated 2024. https://www.oecd.org/en/topics/ai-principles.html
4. Stanford Institute for Human-Centered Artificial Intelligence. The 2025 AI Index Report. Stanford University, 2025. https://hai.stanford.edu/ai-index/2025-ai-index-report
5. Russell, S., Norvig, P. Artificial Intelligence: A Modern Approach. 4th ed. Pearson, 2021.
6. Goodfellow, I., Bengio, Y., Courville, A. Deep Learning. Cambridge, MA: MIT Press, 2016.
7. Mitchell, T. M. Machine Learning. New York: McGraw-Hill, 1997.
8. Schwab, K. The Fourth Industrial Revolution. Geneva: World Economic Forum, 2016.
9. UNESCO. Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. Paris: UNESCO, 2021.
