O‘ZBEKISTONDA DAVLAT OLIY TA’LIM TASHKILOTLARIGA MOLIYAVIY MUSTAQILLIK BERISHNING NORMATIV-HUQUQIY VA INSTITUTSIONAL MEXANIZMLARI
Abstract
Maqolada O‘zbekistonda davlat OTMlariga moliyaviy mustaqillik berishning normativ-huquqiy va institutsional mexanizmlari 2019–2026-yillardagi islohotlar asosida tahlil qilinadi. Normativ-huquqiy, institutsional va qiyosiy tahlil natijasida vakolat, moliyaviy instrument, nazorat va natijadorlikning o‘zaro bog‘liqligi asoslandi hamda “normativ vakolat – institutsional delegatsiya – moliyaviy instrument – hisobdorlik va nazorat – strategik natija” modeli taklif etildi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PF-5847-son “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni.
2. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ-637-son “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 24-dekabrdagi PQ-60-son “Davlat oliy ta’lim muassasalarining akademik va tashkiliy-boshqaruv mustaqilligini ta’minlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 24-dekabrdagi PQ-61-son “Davlat oliy ta’lim muassasalariga moliyaviy mustaqillik berish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori.
5. Bennetot Pruvot E., Estermann T., Popkhadze N. University Autonomy in Europe IV: The Scorecard 2023. Brussels: European University Association, 2023.
6. OECD. Resourcing Higher Education: Challenges, Choices and Consequences. Paris: OECD Publishing, 2020.
7. Kohtamäki V. How do Higher Education Institutions Enhance their Financial Autonomy? Examples from Finnish Polytechnics // Higher Education Quarterly. 2011. Vol. 65, No. 2. P.164–185. DOI: 10.1111/j.1468-2273.2010.00475.x.
8. Hood C. A Public Management for All Seasons? // Public Administration. 1991. Vol. 69, No. 1. P. 3–19. DOI: 10.1111/j.1467-9299.1991.tb00779.x.
9. Pfeffer J., Salancik G.R. The External Control of Organizations: A Resource Dependence Perspective. New York: Harper & Row, 1978.
10. Clark B.R. Creating Entrepreneurial Universities: Organizational Pathways of Transformation. Oxford: Pergamon Press, 1998.
11. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 10-martdagi 99-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan “Oliy ta’lim to‘g‘risidagi nizom” (Adliya vazirligida 2026-yil 3-aprelda 3807-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan).
12. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 1-avgustdagi 419-son “Moliyaviy mustaqillik berilgan davlat oliy ta’lim muassasalarida davlat buyurtmasi (davlat granti) asosida kadrlar tayyorlash uchun O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjetidan moliyalashtirish tartibini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori.
13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-apreldagi PF-58-son “Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar tizimini takomillashtirishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni.
14. Abdualimova Z., Kholmuradov R., Hamroyeva S., Yusupova H., Valiyeva N. From financial autonomy to performance-based funding for sustainable development financing of higher education institutions in Uzbekistan // Frontiers in Education. 2026. Vol. 11. Article 1920875. DOI: 10.3389/feduc.2026.1920875.
15. Chynybaev M., Tashtobaeva B., Bekboeva R. Exploring the impact of financial autonomy on educational quality in higher education institutions // Social Sciences & Humanities Open. 2025. Vol. 12. Article 101935. DOI: 10.1016/j.ssaho.2025.101935.
