O‘SMIRLIK YOSHIDAGI O‘G‘RILIKKA MOYILLIGI BOR O‘QUVCHILARNING PSIXOLOGIK DIAGNOSTIKASI VA KORREKSIYASINING PSIXOLOGIK MEKANIZMLARI
Keywords:
O‘smirlik davri, o‘g‘rilikka moyillik, deviant xulq-atvor, psixodiagnostika, psixokorreksiya, psixologik profilaktika, ijtimoiy moslashuv, motivatsion soha.Abstract
Ushbu ishda o‘smirlik yoshidagi o‘quvchilar orasida uchraydigan o‘g‘rilikka moyillik xulq-atvorining psixologik tabiatini aniqlash, tashxislash va uni korreksiyalashning samarali mexanizmlari yoritilgan. Tadqiqotda o‘smir shaxsining shakllanishidagi inqirozli davrlar, deviant xulq-atvorni keltirib chiqaruvchi ijtimoiy-psixologik omillar hamda oilaviy muhitning ta’siri tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘g‘rilikka moyil o‘quvchilarni erta aniqlashda qo‘llaniladigan zamonaviy psixodiagnostik metodikalar (proyektiv testlar, anketa so‘rovnomalari) ko‘rib chiqiladi. Maqolaning asosiy qismi ushbu salbiy moyillikni bartaraf etishga qaratilgan psixologik korreksiya dasturlari, ya’ni motivatsion sohani qayta qurish, hissiy-irodaviy nazoratni kuchaytirish va ijtimoiy moslashuvni yaxshilash mexanizmlariga bag‘ishlangan. Tadqiqot natijalari maktab psixologlari va pedagoglar uchun amaliy tavsiya sifatida xizmat qiladi.
References
1. Vygotskiy L.S. Pedagogik psixologiya. – Toshkent: O‘qituvchi, 2018.
2. Zeygarnik B.V. Shaxs patopsixologiyasi. – Moskva: MGU, 2019.
3. Kon I.S. O‘smirlik psixologiyasi. – Toshkent: Sharq, 2020.
4. Makarenko A.S. Tarbiya haqida asarlar. – Toshkent: O‘zbekiston, 2017.
5. Rean A.A. O‘smirlik davri psixologiyasi. – Sankt-Peterburg: Piter, 2021.
6. Xudoyberdiyev N. Deviant xulq-atvor psixologiyasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2022.
7. Ellis A. Aql-idrokka asoslangan xulq-atvor terapiyasi. – Moskva: Eksmo, 2020.
8. O‘zbekiston Respublikasi Ta’lim vazirligi metodik tavsiyalari. Maktab psixologining faoliyati. – Toshkent, 2023.
9. Bandura A. Social Learning Theory. – New York: General Learning Press, 2019.
10. Kohlberg L. Moral Development and Moral Education. – Harvard University Press, 2018.