PORTAL GIPOTENZIYA
Keywords:
portal gipotenziya, jigar sirrozi, portal vena trombozi, Budd–Chiari sindromi, assit, jigar yetishmovchiligi, TIPS, endoskopik davolash, diagnostika.Abstract
Portal gipotenziya — bu jigarga qon olib boruvchi portal vena tizimida qon bosimining pasayishi bilan ifodalanadigan kam uchraydigan, ammo jiddiy klinik holatdir. Odatda portal gipotenziya jigar sirrozi, portal venaning trombozi, yoki Budd–Chiari sindromi kabi asosiy kasalliklar bilan bog‘liq bo‘ladi. Portal gipotenziya natijasida jigarni oziqlantirish buziladi, bu esa jigar funksiyalarining susayishiga olib keladi. Klinik jihatdan bemorlarda charchoq, ishtaha yo‘qolishi, qorin bo‘shlig‘ida suyuqlik to‘planishi (assit), pastki tana qismlarining shishishi kabi belgilar kuzatiladi. Davolash usullari portal qon oqimini tiklashga, asoratlarni kamaytirishga va jigar faoliyatini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan [1.3].
References
1. Abdulayev S. A. Portal gipertenziya: uslubiy tavsiyanoma. – Samarqand: SamMI nashriyoti, 2023. – 18 b.
2. Tuychiev G. U., Gofurov A. A., Nematjonov F. Z. Portal gipertenziya bo‘lgan bolalarda sitopenik sindrom // Xalqaro ilmiy pediatriya jurnali. – 2022. – № 2(3). – B. 15–21.
3. Toshkent Tibbiyot Akademiyasi. Jigar xirurgik kasalliklar: o‘quv-uslubiy qo‘llanma. – Toshkent: TTA, 2023. – 54 b.
4. Jigar sirrozi: sabablari, alomatlari, tasnifi, tashxislash, davolash, asoratlari [Elektron resurs] // Tibbiyot24.uz. – 2023. – Rejim kirish: https://tibbiyot24.uz/jigar-sirrozi-alomatlari-belgilari-bosqichlari-davolash-oldini-olish/ (11.06.2025).
5. Portal gipertenziyaning noinvaziv baholash usuli [Elektron resurs] // OAK.uz. – 2024. – Rejim kirish: https://oak.uz/pages/16690 (11.06.2025).
6. Tuychiev G. U. va boshq. Jigardan tashqari portal gipertenziya va qizilo‘ngach varikoz venalari: klinik kuzatuvlar // Andijon davlat tibbiyot instituti ilmiy jurnali. – 2022. – № 4(15). – B. 32–38.
7. Eshmatov D. Sh., Mamadaliyeva G. O. Portal gipertenziya: etiologiyasi va zamonaviy yondashuvlar // O‘zbekiston tibbiyoti yangiliklari. – 2023. – № 1(97). – B. 45–49.
