„ERKAK/MEN“ KONSEPTINING PERIFERIK ZONASI: DERIVATSIYAVIY VA ASSOTSIATIV MAYDONNING QIYOSIY LINGVOKOGNITIV TAHLILI (O’ZBEK VA INGLIZ TILLARI MISOLIDA)
Keywords:
konsept, periferik zona, derivatsiya, assotsiativ maydon, gender konseptosferasi, lingvokulturologiya, paremiyalar, metafora.Abstract
Mazkur maqolada kognitiv tilshunoslik va lingvokulturologiya doirasida „erkak/man“ konseptining periferik zonasi o’zbek va ingliz tillari materiallari asosida kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotda konseptning derivatsiyaviy maydoni (so’z yasalishi orqali semantik kengayish) hamda assotsiativ maydoni (etnomadaniy stereotiplar, paremiyalar va konseptual metaforalar asosida shakllanishi) chuqur o’rganiladi.
Qiyosiy tahlil natijasida erkak konsepti har ikki til va madaniyatda ijtimoiy rollar, axloqiy qadriyatlar va madaniy kodlar bilan uzviy bog’liqligi aniqlanadi.
References
1. Safarov Sh. Kognitiv tilshunoslik. – Jizzax: Sangzor, 2006. – 92 b.
2. Mahmudov N. Tilning mukammal tadqiqi yo’llarini izlab... // O’zbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 2012. – № 3. – B. 3-16.
3. Ashurova D.U., Galieva M.R. Cognitive Linguistics. – Tashkent: Vneshinvestprom, 2018. – 160 p.
4. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 2003. – 272 p.
5. Wierzbicka A. Semantics, Culture, and Cognition: Universal Human Concepts in Culture-Specific Configurations. – Oxford University Press, 1992.
6. Alisher Navoiy. Mukammal asarlar to’plami. 20 jildlik. – Toshkent: Fan, 1987-2002.
7. O’zbek tilining izohli lug’ati. 5 jildlik. – Toshkent: O’zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006-2008.
8. Oxford Advanced Learner’s Dictionary. 10th edition. – Oxford University Press, 2020.
9. Shomaqsudov Sh., Shorahmedov Sh. Hikmatlar xazinasi (O’zbek maqollari izohli lug’ati). – Toshkent: O’zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2001.
