BACHADON BOYNI SARATONI
Keywords:
Bachadon bo‘yni saratoni (Cervical cancer), inson papilloma virusi (Human Papillomavirus, HPV), HPV 16 va 18 tiplari, bachadon bo‘yni epiteliyasi, prekarsinoz holatlar, servikal intraepitelial neoplaziya (CIN), PAP-test, HPV-test, kolposkopiya, kontakt qon ketish, HPV ga qarshi emlash, onkogen viruslar, erta diagnostika, ayollar onkologiyasi.Abstract
Bachadon bo‘yni saratoni (Cervical cancer) ayollarda uchraydigan eng keng tarqalgan onkologik kasalliklardan biri bo‘lib, asosan bachadon bo‘ynining epiteliy hujayralaridan rivojlanadi. Kasallikning asosiy etiologik omili inson papilloma virusi (Human Papillomavirus, HPV) hisoblanadi, xususan uning yuqori onkogen xavfli 16 va 18 tiplari. Bachadon bo‘yni saratoni uzoq davom etuvchi prekarsinoz holatlar orqali bosqichma-bosqich rivojlanadi, bu esa kasallikni erta aniqlash imkonini beradi. Klinik belgilari dastlabki bosqichlarda kam ifodalangan bo‘lib, keyingi davrlarda kontakt qon ketish, og‘riq va patologik ajralmalar bilan namoyon bo‘ladi. Zamonaviy diagnostika usullari (PAP-test, HPV-test, kolposkopiya) kasallikni erta aniqlashda muhim ahamiyatga ega. Profilaktikaning eng samarali usuli HPV ga qarshi emlash bo‘lib, u bachadon bo‘yni saratoni rivojlanish xavfini sezilarli darajada kamaytiradi. Ushbu maqolada bachadon bo‘yni saratonining etiologiyasi, patogenezi, klinik belgilari, diagnostikasi va oldini olish masalalari yoritilgan.
References
1. Shuxratulleyevna S. Z. et al. BACHADON BO’YNI SARATONINI ETIOLOGIYASI, PATOGENEZI, PRAFILAKTIKASI //Shokh Articles Library. – 2025. – Т. 1. – №. 2.
2. Singh D, Vignat J, Lorenzoni V, et al. Global estimates of incidence and mortality of cervical cancer in 2020: a baseline analysis of the WHO Global Cervical Cancer Elimination Initiative. Lancet Glob Health 2023;11(2):e197-e206.
3. Siegel RL, Giaquinto AN, Jemal A. Cancer statistics, 2024. CA Cancer J Clin 2024;74:12-49.
4. Tewari KS, Monk BJ. Invasive cervical cancer. Creasman WT, Mutch DG, Mannel RS, Tewari KS, eds. In: DiSaia and Creasman clinical gynecologic oncology, 10th ed. Philadelphia: Elsevier, 2023;40-103.
5. Borst M, Butterworth CE, Baker V, et al. Human papillomavirus screening for women with atypical Papinicolaou smears. J Reprod Med. 1991; 36:95-99.
6. Syrjanen K, Mantylarvi R, Saarikoski S, et al. Factors associated with progression of cervical human papillomavirus (HPV) infections into carcinoma in situ during a long-term prospective follow-up. Br J Obstet Gynaecol 1988;95:1096- 1102
7.Arbyn M, et al. European Guidelines for Quality Assurance in Cervical Cancer Screening, 2020.
8.Saslow D, et al. American Cancer Society Guideline for Cervical Cancer Screening, CA Cancer J Clin, 2012.