LAZER VA LAZER NURLARINING FIZIK-BIOLOGIK TA’SIRI

Abstract

Lazer nurlanishi o‘zining monoxromatikligi, koherentligi, yo‘naltirilganligi va yuqori energiya zichligi bilan oddiy yorug‘likdan tubdan farq qiladigan elektromagnit fenomen sifatida biologik to‘qimalar bilan selektiv va boshqariladigan o‘zaro ta’sirga ega bo‘ladi. Mazkur nurlanish turli biologik tizimlarda energiyaning termik, fotokimyoviy, fotomekanik va fotobiomodulyatsion mexanizmlar orqali o‘zini namoyon qiladi, natijada hujayralarning fiziologik va biokimyoviy jarayonlari sezilarli darajada o‘zgaradi. Termik ta’sir oqibatida oqsillarning denaturatsiyasi va qon tomirlarning koagulyatsiyasi yuz beradi, fotokimyoviy mexanizm esa hujayra fermentativ faoliyatini va to‘qimalarning regeneratsiya tezligini oshiradi. Fotomekanik ta’sir lazer impulslari orqali to‘qimalarda zarba to‘lqinlari hosil bo‘lib, mexanik parchalanish jarayonlarini yuzaga keltiradi, past quvvatli lazerlar esa fotobiomodulyatsiya orqali hujayralarda ATP sintezini oshiradi, mitoxondriya faoliyatini kuchaytiradi va yallig‘lanishni kamaytiradi. Lazer texnologiyalarining tibbiyot, biologiya, kosmetologiya va stomatologiyadagi qo‘llanilishi yuqori aniqlik, minimal invazivlik va tiklanish tezligini ta’minlaydi, shuningdek, o‘sma va jarohatlarni davolash jarayonlarini sezilarli darajada optimallashtiradi. Shu bilan birga, noto‘g‘ri yoki xavfsizlik qoidalariga amal qilinmaydigan qo‘llanilishi ko‘z, teri va DNKga zarar yetkazish xavfini oshiradi. Lazerning fizik xususiyatlari va biologik ta’sir mexanizmlarini chuqur tahlil qilish, ularning samarali va xavfsiz qo‘llanilishini ta’minlashga, shuningdek, yangi diagnostika va terapevtik metodlarni ishlab chiqishga ilmiy asos yaratadi.