SHARQONA TARBIYADA OILANING TUTGAN O‘RNI VA UNING TILSHUNOSLIKDA AKS ETISHI
Keywords:
Sharqona tarbiya, oila instituti, til va tarbiya munosabati, nutqiy muhit, lingvomadaniyat, lingvopragmatika, pragmalingvistika, tarbiyaviy diskurs, muloqot kompetensiyasi, til madaniyati, ma’naviy meros, milliy qadriyatlar, kommunikativ me’yorlar, nutq etiketi, ona tili tarbiyasi, maqollar va hikmatlar, murojaat shakllari, duo va nasihatlar, axloqiy qarashlar, lingvokulturologik yondashuv, oila – madaniy kod uzatuvchisi, nutq stereotiplari, tarbiya vositasi sifatida so‘z, sharq oilalarida muloqot, kattaga hurmat kichikka izzat, milliy til muhitining ta’siri, til orqali ijtimoiylashuv, tilning tarbiyaviy kuchi, avlodlararo madaniy uzviylik.Abstract
Ushbu maqolada sharqona tarbiya tizimida oilaning tutgan o‘rni tilshunoslik nuqtayi nazaridan chuqur tahlil etilgan. Tadqiqot davomida oila muhitining bola nutqi, muloqot kompetensiyasi, til madaniyati va axloqiy qarashlarining shakllanishiga ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy asoslar bilan yoritilgan. Sharqona oilalarga xos bo‘lgan lingvomadaniy birliklar — maqollar, hikmatlar, duolar, murojaat shakllari va etiketik ifodalarning tarbiyaviy ahamiyati lingvokulturologik yondashuv asosida o‘rganilgan. Maqolada oila nutqiy muhitining bola shaxsining rivojlanishi, milliy qadriyatlar merosini uzatishdagi o‘rni hamda kommunikativ me’yorlarning shakllanishi tilshunoslikning zamonaviy yo‘nalishlari: pragmalingvistika, lingvopragmatika va lingvomadaniyat kontekstida izohlangan. Tadqiqot natijalari sharqona tarbiyada tilning bosh omil sifatida namoyon bo‘lishi, oila esa til va ma’naviyatning asosiy uzatuvchi instituti ekanligini ilmiy jihatdan asoslab beradi
References
1. Abdurahmonov A. O‘zbek tili madaniyati. – Toshkent: Fan, 2015.
2. Yo‘ldoshev M. Til va madaniyatning o‘zaro munosabati. – Toshkent, 2018.
3. Karimov N. Sharqona tarbiya an’analari. – Buxoro, 2016.
4. Jo‘rayev A. Lingvokulturologiya asoslari. – Toshkent, 2020
5. To‘xtiyeva S. Oila psixologiyasi va tarbiya. – Toshkent, 2019.
6. Rasulov Q. Tilshunoslikka kirish: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Akademnashr, 2020.
7. Shukurov R. O‘zbek oilaviy qadriyatlari va tarbiyaviy an’analar. – Samarqand: Zarafshon, 2017.
8. Qodirova M. Lingvomadaniyat va milliy mentalitet. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2021.
9. Xudoyberganova D. Nutq madaniyati va muloqot etiketi. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019.
10. Azizova S. Til va jamiyat: ijtimoiy lingvistikaning asosiy yo‘nalishlari. – Toshkent: Innovatsion rivojlanish, 2016.
11. Sobirov A. O‘zbek maqollari lingvokulturologik talqinda. – Toshkent: Nodirabegim, 2022.
12. Mamatqulova Z. Tarbiyaviy diskursning lingvopragmatik xususiyatlari. – Namangan: NamDU nashriyoti, 2021.
13. Mustafayeva Xulkar Utkir Qizi Tarbiyada mehr-oqibat, hurmat va e’tiqod qadriyatlari JOURNAL OF INTERNATIONAL SCIENTIFIC RESEARCH
14. Volume 3, Issue 2, July, 2025 ISSN: 3030-3508
