INSON HUQUQLARINING JINOIY BUZILISHI UCHUN JAVOBGARLIKNING MILLIY VA XALQARO JINOYAT SUDI TOMONIDAN TAHLILI
Keywords:
Xalqaro Jinoyat Sudi (ICC), Rim Statuti, Inson huquqlari buzilishi, Genotsid, Insoniyatga qarshi jinoyatlar, Urush jinoyatlari, Jinoiy javobgarlik, Shaxsiy javobgarlik prinsipi, Davlat suvereniteti, Milliy va xalqaro jinoyat huquqi, Umar al-Bashir ishi, Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, Qo‘shimchalik prinsipi (complementarity), O‘zbekiston Respublikasi jinoyat huquqiAbstract
Ushbu maqola Xalqaro Jinoyat Sudi (ICC)ning tashkil etilishi, huquqiy asoslari va inson huquqlarining jiddiy buzilishlari (genotsid, insoniyatga qarshi jinoyatlar, urush jinoyatlari va agressiya) uchun shaxsiy jinoiy javobgarlik masalalarini tahlil qiladi. Muallif xalqaro va milliy jinoyat huquqining o‘zaro ta’siri, ICCning Rim Statuti asosidagi yurisdiksiyasi, inson huquqlari himoyasidagi xalqaro hujjatlar (Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, ICCPR, Qiynoqlarga qarshi konventsiya, Jeneva konventsiyalari) va milliy tizimlarning integratsiyasini ko‘rib chiqadi. Realizm va liberalizm nazariyalari orqali davlat suvereniteti va xalqaro adolat o‘rtasidagi ziddiyatlar muhokama etiladi. Misol sifatida Sudan sobiq prezidenti Umar al-Bashir ishi keltirilib, ICCning davlat rahbarlari immunitetini bekor qilish prinsipi ta’kidlanadi. Xulosada ICC faoliyatini takomillashtirish, milliy sudlar bilan hamkorlikni kuchaytirish va O‘zbekistonning Rim Statutini ratifikatsiya qilishi taklif etiladi. Maqola xalqaro jinoyat huquqining dolzarbligini va inson huquqlarini global himoya qilish mexanizmlarini rivojlantirish zarurligini ta’kidlaydi.
References
1. 7.Сахаров А.Н. Дипломатия Древней Руси. – М., 1980. – С. 167.
2. Bassiouni, M. C. (2013). Introduction to International Criminal Law. Martinus Nijhoff Publishers.
3. Bassiouni, M. C. (2013). Introduction to International Criminal Law. Martinus Nijhoff Publishers.
4. Cassese, A. (2008). International Criminal Law. Oxford University Press.
5. Convention Against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment (1984).
6. Cryer, R., Friman, H., Robinson, D., & Wilmshurst, E. (2019). An Introduction to International Criminal Law and Procedure. Cambridge University Press.
7. Geneva Conventions (1949) and Additional Protocols (1977).
8. International Covenant on Civil and Political Rights (1966).
9. Sato H. Modes of international criminal justice and general principles of criminal responsibility //Goettingen J. Int'l L. – 2012. – Т. 4. – С. 765.
10. Schabas, W. A. (2011). An Introduction to the International Criminal Court. Cambridge University Press.
11. Universal Declaration of Human Rights (1948).
12. Xalqaro huquq. Darslik. Mas’ul muharrir y.f.n., prof. G.Yuldasheva // Mualliflar jamoasi. –T.: TDYU nashriyoti, 2017. – 443 bet
