BANK NAZORATI MEXANIZMLARINING KUCHAYTIRILISHI: BASEL III TALABLARI ASOSIDA BAHOLASH

Authors

  • Xoliqulov O’ktam Author
  • Shamsiyeva Ruxshona Author
  • Raxmatova Nilufar Author

Keywords:

Bank nazorati, ichki nazorat, tashqi nazorat, Basel III, kapital yetarliligi, Common Equity Tier 1 (CET1), Tier 1 kapitali, Tier 2 kapitali, likvidlik, LCR, NSFR, kredit risk, bozor risk, operatsion risk, risklarni boshqarish, moliyaviy barqarorlik, bank barqarorligi, global moliyaviy inqiroz, bank tizimi, bank kapitallari, moliyaviy monitoring, regulator, moliyaviy nazorat, ichki audit, korporativ boshqaruv, hedjing, diversifikatsiya, bank sektorini rivojlantirish.

Abstract

Ushbu maqolada bank nazorati tizimining samaradorligi, ichki va tashqi nazorat mexanizmlari, kapitallar yetarliligi va likvidlikni boshqarishning ahamiyati tahlil qilinadi. 2008–2009 yillardagi global moliyaviy inqirozdan so‘ng joriy etilgan Basel III standartlari banklarning moliyaviy barqarorligini oshirish, risklarni kamaytirish va inqirozlarga chidamliligini ta’minlashga qaratilgan asosiy vosita sifatida ko‘rib chiqiladi. Xalqaro tajribalar, jumladan Evropa Ittifoqi, AQSh va Osiyo mamlakatlari misolida bank nazoratining samaradorligi tahlil qilinadi. Ushbu maqola bank nazorati va risklarni boshqarish sohasida ilmiy-amaliy asosda tavsiyalar berishga qaratilgan bo‘lib, moliya institutlari va regulatorlar uchun qimmatli manba bo‘la oladi.

References

1. Abdullayev A.A. “Bank nazorati va moliyaviy barqarorlik asoslari”. – Toshkent: Iqtisodiyot, 2021.

2. Karimova M.S. “Basel standartlari va ularning O‘zbekiston bank tizimiga ta’siri”. – “Moliyaviy tahlil” jurnali, 2022.

3. Allen, L., Gu, X. “Capital requirements and bank stability under Basel III”. Journal of Banking & Finance, 2019.

4. Drehmann, M., Gambacorta, L. “The effects of Basel III on bank behaviour: A cross-country analysis”. BIS Working Papers No. 422, 2020.

5. Bank for International Settlements. Basel III Monitoring Report. BIS Statistical Review, 2022.

6. International Monetary Fund (IMF). Financial Soundness Indicators Compilation Guide. Washington: IMF Publications, 2021.

7. International Monetary Fund (IMF). Global Financial Stability Report. Washington: IMF Publications, 2023.

8. World Bank. Global Financial Development Report: Bank Regulation and Supervision. Washington: World Bank, 2022.

Downloads

Published

2025-12-20