VOYAGA YETMAGANLARNING HUQUQLARINI HIMOYA QILISH
Keywords:
voyaga yetmaganlar, bola huquqlari, himoya mexanizmi, huquqbuzarlik, profilaktika, ijtimoiy institutlar, huquqiy islohot.Abstract
Ushbu maqolada voyaga yetmaganlarning huquqlarini himoya qilish tizimining huquqiy, ijtimoiy va institutsional asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqot BMTning Bola huquqlari to‘g‘risidagi konvensiyasi, O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunlari, Sud-huquq tizimidagi islohotlar hamda profilaktika organlari faoliyati kontekstida olib borildi. Voyaga yetmaganlarni zo‘ravonlik, ekspluatatsiya, kamsitish va huquqbuzarliklardan himoya qilishda davlat institutlari, ta’lim muassasalari, mahalla tizimi, psixologik xizmatlar va fuqarolik jamiyati subyektlarining o‘zaro hamkorligi tahliliy yondashuv asosida o‘rganildi.
Tadqiqot natijalari voyaga yetmaganlar huquqlarini ta’minlash sohasidagi mavjud muammolar, himoya mexanizmlarining samaradorligi hamda zamonaviy huquqiy islohotlarning ta’sirini aniqlash imkonini berdi.
References
1. United Nations (1989). Convention on the Rights of the Child. New York: UN General Assembly.
2. UNICEF (2023). Child Protection Annual Report. New York: UNICEF Publications.
3. O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksi. (2024-yilgi tahriri). Toshkent: Adolat nashriyoti.
4. “Bola huquqlari to‘g‘risida”gi Qonun. O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, 2021-yil 8-iyun.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ–4821-son qarori. (2020). Voyaga yetmaganlar masalalarida profilaktika tizimini takomillashtirish to‘g‘risida.
6. Oliy Majlisning Inson huquqlari bo‘yicha vakili (Ombudsman). (2022). “Bolalar huquqlarining ta’minlanishi bo‘yicha milliy hisobot”.
7. UNESCO (2022). School Safety and Child Psychological Well-being Report. Paris: UNESCO Press.
8. World Health Organization (2021). Violence Against Children: Global Status Report. Geneva: WHO.
9. Karimova, D. (2022). “O‘zbekistonda voyaga yetmaganlar huquqlarini himoya qilishning institutsional mexanizmlari”. Yuridik fanlar jurnali, 3(4), 41–52.
10. Raxmonqulova, S. (2023). “Oiladagi zo‘ravonlikning voyaga yetmaganlarga ta’siri”. Ijtimoiy tadqiqotlar jurnali, 2(1), 15–25.
11. European Commission (2020). Cyberbullying and Child Online Protection Guidelines. Brussels.
12. Mahalla va oila ilmiy-tadqiqot instituti. (2023). “Voyaga yetmaganlar bilan ishlash bo‘yicha ijtimoiy xizmatlar tahlili” hisoboti. Toshkent.
