ҲАЁТГА ҚАРШИ ЖИНОЯТЛАР ПРОФИЛАКТИКАСИНИНГ КРИМИНОЛОГИК САБАБЛАРИ ВА МАХСУС ПРОФИЛАКТИК ТАЪСИР ЙЎНАЛИШЛАРИ
Keywords:
ҳаётга қарши жиноятлар, махсус профилактика, криминология, ички ишлар органлари (ИИО), виктимология, рецидив, тақдимнома.Abstract
Ушбу мақола Ўзбекистон Республикасида ҳаётга қарши жиноятларнинг олдини олишдаги махсус профилактика тизимининг криминологик ва ҳуқуқий асосларини таҳлил қилишга бағишланган. Тадқиқотда Жиноят кодексининг 97-1031-моддалари билан қамраб олинган жиноятларнинг ҳуқуқий моҳияти, уларнинг содир этилишига сабаб бўлувчи асосий омиллар (рецидивизм, алкоголизм, руҳий-маиший низолар) очиб берилади. Ички ишлар органлари томонидан амалга ошириладиган манзилли чоралар, жумладан, "Қорадори" ва "Турмуш" каби махсус тадбирларнинг ўрни таҳлил қилинган. Мақолада махсус профилактиканинг самарадорлигини ошириш, хусусан, тиббий-психологик ҳамкорликни кучайтириш, виктимологик чораларни кенгайтириш ҳамда Жиноят-процессуал кодекси (ЖПК) талаблари асосида профилактик тақдимномалар ижросини назорат қилиш бўйича илмий асосланган таклифлар киритилган.
References
1. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 01.05.2023 й., 03/23/837/0241-сон) https://lex.uz/docs/6445145 (Мурожаат вақти: 08.11.2025й)
2. Ш.М. Мирзиёев. “Қонун устуворлиги ва инсон манфаатларини таъминлаш – юрт тараққиёти ва халқ фаровонлигининг гарови”. Халқ сўзи, 2016, № 243 (6678), Б.1–3.
3. Ўзбекистон Республикасининг 2014 йил 14 майдаги «Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси тўғрисида»ги қонуни. (Мурожаат вақти: 08.11.2025й)
4. 2022 йил 28 январда Ўзбекистон Республикаси Президентининг “2022-2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекистоннинг Тараққиёт стратегияси тўғрисида”ги ПФ-60-сонли Фармони. (Мурожаат вақти: 08.11.2025й).
5. Атажанов Ў. М. ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРЛАРИНИНГ ЖАМОАТ ХАВФСИЗЛИГИНИ ТАЪМИНЛАШДАГИ ДОЛЗАРБ МАСАЛАЛАР //World scientific research journal. – 2023. – Т. 12. – №. 2. – С. 81-89.
6. Атажанов Ў. Шаҳар ҳудудида жамоат хавфсизлигини таъминлаш бўйича профилактика инспектори фаолиятини ҳуқуқий тартибга солишнинг бугунги ҳолати ва ўзига хос хусусиятлари //Актуальные вопросы обеспечения прав женщин и предотвращения насилия в семье в Узбекистане. – 2024. – Т. 1. – №. 1. – С. 24-30.
7. Майор А. Ў. М. ИЧКИ ИШЛАР ОРГАНЛАРИ ПРОФИЛАКТИКА ИНСПЕКТОРЛАРИНИНГ МАХАЛЛА ФУҚАРОЛАР ЙИҒИНЛАРИДАГИ ҲИСОБОТ БЕРИШ ФАОЛИЯТИНИНГ ҲУҚУҚИЙ АСОСЛАРИ ТАҲЛИЛИ //Journal of new century innovations. – 2022. – Т. 11. – №. 6. – С. 117-121.
